مقایسه آرزوهای تحصیلی و شغلی دانش‌آموزان: مورد مطالعه زاهدان و تهران

آرزوهای تحصیلی و شغلی دانش‌آموزان متاثر از محیطهای اجتماعی اند و بر وضعیت فعلی و دورنمای تحصیلی و شغلی آنها تاثیر می‌گذارند، از این رو شاخص مهمی برای ارزیابی نابرابریهای تحصیلی و شغلی به حساب می‌آیند. هدف از این پژوهش، شناخت آرزوهای تحصیلی و شغلی دانش‌آموزان زاهدان و تهران به منظور مقایسه سطح و نوع این آرزوهاست. برای دستیابی به این هدف نمونه‌ای با حجم 300 نفر (150 دانش‌آموز پایه یازدهم زاهدان و 150 دانش‌آموز پایه یازدهم تهران) از طریق نمونه‌گیری خوشه‌ای با کنترل متغیرهای پایگاه اقتصادی اجتماعی، سن و جنس انتخاب شد و پرسشنامه محقق‌ساخته آرزوهای تحصیلی و شغلی میان آنها توزیع شد. یافته‌های پژوهش نشان دادند که آرزوهای تحصیلی دانش‌آموزان زاهدان به‌ جز بحث تنوع و میزان مشخص‌بودن، تفاوت چندانی با آرزوهای تحصیلی دانش‌آموزان تهران ندارد، ولی این آرزوهای تحصیلی بالا نتوانسته اند موقعیتهای شغلی آرزویی متناسب با خود را ایجاد کنند، درحالی‌که این تناسب آرزویی برای دانش‌آموزان تهرانی کاملاً مشهود است. در زمینه آرزوهای شغلی، تفاوت معنادار میان آرزوهای دانش‌آموزان زاهدان و تهران هم از لحاظ نوع و هم از لحاظ سطح آرزوها وجود دارد و آرزوهای شغلی دانش‌آموزان تهران متنوع تر و مشخص‌ترند و سمت و سوی غالب این آرزوها، ناظر بر مشاغل با منزلت و درآمد بالاست. نتیجه آنکه در مقایسه آرزوهای دانش‌آموزان زاهدان و تهران آنچه اهمیت دارد و از آن می‌توان به منزلۀ شاخص نابرابری یاد کرد نه ترجیح دانش‌آموزان برای حضور در دانشگاهها و مقاطع تحصیلی بالاتر بلکه نوع رشته و نوع شغل آرزویی آنهاست.

Comparing Educational and Occupational Aspirations of Two Groups of Students from Tehran and Zahedan

Educational and occupational aspirations are affected by the social settings and impact both present conditions and future educational and occupational outlooks; hence are an index of inequality in those areas. To explore the extent of such possible phenomenon between Tehran and Zahedan, two cluster samples of 150 eleventh graders from each of the two cities were given a questionnaire on those two subjects. Findings show no difference between educational aspirations of the two groups except for their clarity and diversity. However, for the students from Zahedan, unlike those from Tehran, the high educational aspirations are not accompanied by occupational opportunities wished. As for the occupational aspirations, a significant difference was observed among the two groups as to both type and the level of aspirations. Tehrani students rsquo; aspirations are more diverse and are mostly set at high status and income jobs. What seems significant, and indicative of inequality, is the difference between the educational fields and the type of jobs wished.