بررسی مولفه های توسعۀ سیاسی در کتابهای درسی دورۀ اول و دوم متوسطه (95 – 1394)

توسعه سیاسی از مفاهیمی است که پس از جنگ جهانی دوم در ادبیات توسعه مطرح شده است. برخی توسعه سیاسی را مقدمۀ توسعه اقتصادی دانسته و با نظر به اهمیت جامعه‌ پذیری سیاسی، لازمه تحقق توسعه سیاسی را، توجه جدی‌ تر نظام آموزش و پرورش به آن می ‌دانند. هدف از پژوهش حاضر بررسی میزان برخورداری کتابهای مطالعات اجتماعی، تاریخ، جامعه ‌شناسی، ادبیات فارسی و معارف اسلامی دوره اول و دوم متوسطه از مولفه ‌های توسعه سیاسی است که براساس نظرات گوناگون، آیات و روایات و قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران احصا شده است. روش پژوهش توصیفی و از نوع تحلیل محتوا و رویکرد پژوهش کاربردی است. واحد تحلیل، صفحه، پرسشها و تصویر است که با استناد به روش ویلیام رومی، ضریب درگیری فراگیران با متون درسی محاسبه شده است. برای اندازه ‌گیری تفاوت میان ضرایب درگیری و نحوه توزیع مولفه ‌ها، از آزمون خی2 استفاده شده است. تحلیل ضرایب درگیری(isi) به دست آمده، مبین توجه اندک تا مطلوب به مولفه ‌های توسعه سیاسی است. آزمون خی 2 نیز نشان داد که هم میان پایه ‌های تحصیلی، تفاوتی معنادار در توزیع مولفه‌ های توسعه سیاسی وجود دارد و هم میزان توزیع مولفه ‌ها در کل محتوا، به طور معناداری نامتوازن است.

Constituents of Political Development as Mirrored in High School Textbooks

Political development is among concepts that appeared in the post WW2 literature. To some such development is prerequisite to economic development and as such requires a much more serious attention by the educational system. Only if the curriculum, of which the textbooks are a major part, focuses on political development, one can hope for economic development. To assess the situation in Iranian educational system, a set of high school textbooks are content analyzed for the constituents of political development, derived from the Iranian constitution and religious texts. Calculation and analysis of the Index of Student Involvement (ISI) revealed a varying degree of attention paid to the said concept. Chi Squared tests also show a significant difference between grades in terms of covering topics related to political development. Furthermore, such coverage was imbalanced across the contents.