اثر خاکورزی و سالیسیلیک اسید بر عملکرد علوفه و دانه دو رقم ماشک (vicia sativa) در شرایط دیم

سابقه و هدف: در بسیاری از مناطق کشور از جمله خرم‌آباد لرستان، میزان، توزیع و شدت نامناسب بارندگی تاثیر منفی بر تولید گیاهان زراعی مانند ماشک در شرایط دیم می‌گذارد. خاکورزی حفاظتی راه‌کاری مناسب جهت ذخیره رطوبت و حفظ خاک به‌شمار می‌رود. همچنین، انتخاب رقم پرپتانسیل و سازگار به شرایط آب و هوایی منطقه، ضمن افزایش تولید به اقتصاد کشاورزان منطقه کمک می‌نماید. از طرفی دست‌یابی به راه‌کارهای مناسب کاربردی از جمله سالیسیلیک اسید جهت تعدیل تنش خشکی ضروری به‌نظر می-رسد. به‌این منظور بررسی همزمان خاکورزی، رقم و سالیسیلیک اسید به‌منظور دست‌یابی به بهترین تیمار برای شرایط دیم منطقه در این آزمایش بررسی گردید.مواد و روش‌ها: به‌منظور بررسی واکنش کمی و کیفی ماشک به خاکورزی و سالیسیلیک اسید، آزمایشی در سه محیط خاکورزی شامل مرسوم، کم خاکورزی و بدون خاکورزی با دو رقم ماشک مراغه و گچساران و چهار سطح محلول پاشی سالیسیلیک اسید شامل شاهد، 0.5، 1 و 1.5 میلی‌مولار در منطقه کماوند شهرستان خرم‌آباد در دو سال زراعی 1396-1395 و 1397-1396 اجرا شد. یافته‌ها: نتایج نشان داد بیشترین عملکرد علوفه خشک (2340 کیلوگرم در هکتار) از دو روش خاک‌ورزی حفاظتی به‌دست آمد، اما بیشترین شاخص برداشت (25.2 درصد) از روش خاک‌ورزی مرسوم حاصل شد. مقایسه ارقام نشان داد که رقم مراغه از نظر کلیه صفات مورفولوژیک بجز وزن هزار دانه برتری معنی‌داری نسبت به رقم گچساران داشت، اما از نظر شاخص برداشت، تفاوت معنی-داری میان دو رقم مشاهده نشد. بیشترین مقدار صفات مورفولوژیک شامل ارتفاع بوته، عملکرد علوفه تر و خشک، درصد رطوبت علوفه، اجزای عملکرد دانه و عملکرد دانه، بیولوژیک و کاه و شاخص برداشت از کاربرد 1.5 میلی‌مولار سالیسیلیک اسید به‌دست آمد. در سال اول، بیشترین عملکرد علوفه تر از روش کم خاک‌ورزی در رقم مراغه با محلول‌پاشی 0.5 میلی‌مولار سالیسیلیک اسید (15419 کیلوگرم در هکتار) و در سال دوم، از روش کم خاک‌ورزی در رقم مراغه با محلول‌پاشی 1.0 میلی‌مولار سالیسیلیک اسید (16059 کیلوگرم در هکتار) بدون تفاوت معنی‌دار با دیگر سطوح محلول‌پاشی به‌دست آمد. در سال اول و دوم، بیشترین عملکرد دانه از روش کم خاک‌ورزی در رقم مراغه با محلول‌پاشی 1.5 میلی‌مولار سالیسیلیک اسید (به‌ترتیب 1191 و 1320 کیلوگرم در هکتار) و کمترین عملکرد دانه از روش کم خاک‌ورزی در رقم گچساران بدون یا با 0.5 میلی‌مولار محلول‌پاشی سالیسیلیک اسید (به‌ترتیب 389 و 542 کیلوگرم در هکتار) و یا بدون محلول‌پاشی حاصل شد. نتیجه‌گیری: در مجموع، رقم مراغه در روش کم خاک‌ورزی با محلول‌پاشی سالیسیلیک اسید جهت تولید دو منظوره علوفه و دانه در ماشک توصیه می‌شود.

the effect of tillage and salicylic acid on fodder and grain yield of two common vetch (vicia sativa) cultivars under dry conditions

background and objectives in many regions of the country, including khorramabad, lorestan, the amount, distribution, and intensity of rainfall has a negative effect on the production of crops such as vetiver in rainy conditions. conservation tillage is considered a suitable solution for storing moisture and preserving the soil. also, the selection of high-potential variety and adaptation to the weather conditions of the region, while increasing the production, helps the economy of the farmers in the region. on the other hand, it seems necessary to find suitable practical solutions such as salicylic acid to adjust the drought stress. for this purpose, the simultaneous investigation of tillage, variety and salicylic acid was investigated in this experiment in order to achieve the best treatment for the dry conditions of the region.materials and methods in order to investigate the quantitative and qualitative response of vetiver to tillage and salicylic acid, an experiment was conducted in three tillage environments including conventional, low tillage, and no tillage with two varieties of vetiver, maragheh and gachsaran, and four levels of salicylic acid foliar application including the control. , 0.5, 1, and 1.5 millimolar were implemented in kamavand area of khorram abad city in two crop years 1395-1396 and 1396-1397.resultsthe results showed that the highest yield of dry fodder (2340 kg/ha) was obtained from two protective tillage methods, but the highest harvest index (25.2%) was obtained from the conventional tillage method. comparison of cultivars showed that maragheh variety had a significant advantage over gachsaran cultivar in terms of all morphological traits except the weight of 1000 seeds, but no significant difference was observed between the two cultivars in terms of harvest index. the highest amount of morphological traits including plant height, wet and dry forage yield, forage moisture percentage, grain yield components, grain yield, biological and straw yield and harvest index were obtained from the application of 1.5 mm salicylic acid. in the first year, the highest fodder yield was obtained from the low tillage method in the maragheh cultivar with foliar spraying of 0.5 mm salicylic acid (15419 kg/ha) and in the second year, from the low tillage method in the maragheh cultivar with foliar spraying of 0.1 mm salicylic acid (16059 kg/ha) was obtained without significant difference with other levels of foliar spraying. in the first and second year, the highest seed yield from the low tillage method in maragheh cultivar with 1.5 mm salicylic acid (1191 and 1320 kg/ha respectively) and the lowest seed yield from the low tillage method. cultivation in gachsaran cultivar was achieved without or with 0.5 mm salicylic acid (389 and 542 kg/ha respectively) or without foliar application.conclusion in general, maragheh cultivar is recommended in the low tillage method with salicylic acid spraying for the dual purpose production of fodder and seeds in vetiver.