اثرات دو روش کشت بذری و نشایی بر رشد بادام زمینی (arachis hypogea l.) تحت تاثیر فاصله ردیف کاشت در رشت

ممقدمه: بادام زمینی یکی از گیاهان مهم دانه روغنی با عادت رشد نامحدود است و گل‌‌دهی آن 60 الی 70 روز پس از جوانه‌زنی ادامه مییابد و سپس توسعه گل‌دهی آن شروع به کاهش می‌کند. دانه. کنجاله بادام زمینی دارای به‌ترتیب دارای 40 تا 50 درصد روغن و 30 تا 35 درصد پروتئین می‌باشد. روش کاشت مناسب و فاصله بین ردیف‌های کشت گیاهان می‌تواند فرآیند فتوسنتز و عملکرد کمی و کیفی دانه بادام زمینی را بهبود بخشد. در مطالعه حاضر، اثر فاصله بین ردیف‌های کاشت بین بوته‌های بادام زمینی و روش کاشت بذری و نشایی بر عملکرد دانه و برخی صفات فیزیولوژیک لاین‌های جدید بادام زمینی در شرایط اقلیمی رشت مورد ارزیابی قرار گرفت. مواد وروش‌ها: به‌منظور ارزیابی اثر فاصله بین ردیف‌های کاشت و روش کشت بذری و نشایی بر صفات مهم فیزیولوژیکی شامل ارتفاع بوته، تعداد شاخه فرعی، عملکرد دانه، تعداد غلاف در بوته، تعداد دانه در غلاف، وزن 100 دانه، عملکرد علوفه خشک، عملکرد زیست توده محتوای روغن و پروتئین دانه و شاخص برداشت بادام زمینی (nc2) دو آزمایش در سالهای زراعی 1396 و 1397 به صورت کرت‌های خردشده با طرح پایه بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در ایستگاه آزمایشی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی رشت (واقع در 49 درجه و 57 دقیقه طول شرقی و 37 درجه و 26 دقیقه عرض شمالی و ارتفاع 10 متری از سطح دریا) انجام شد. تیمارهای آزمایشی شامل سه فاصله ردیف کاشت ( 40، 50 و 60 سانتی‌متری) و دو روش کاشت (نشایی و بذری) به‌ترتیب به‌عنوان کرتهای اصلی و فرعی بود. یافته‌ها: نتایج این آزمایش نشان داد که اثر متقابل روش کشت و فاصله بین ردیف‌های کاشت بر برخی صفات زراعی نظیر ارتفاع بوته، تعداد شاخه فرعی، عملکرد دانه، تعداد غلاف در بوته، تعداد دانه در غلاف، وزن 100 دانه، عملکرد علوفه خشک، عملکرد زیست توده و شاخص برداشت دانه معنی‌دار بود. براساس نتایج این آزمایش، روش کشت نشایی سبب تسریع در آغاز گل‌دهی بوته‌های بادام زمینی گردید. بیش‌ترین عملکرد دانه (2484 کیلوگرم در هکتار)، تعداد غلاف در بوته (65/56)، عملکرد علوفه خشک (4698 کیلوگرم در هکتار)، عملکرد زیست‌توده (9924 کیلوگرم در هکتار) و شاخص برداشت دانه (02/30 درصد) بادام زمینی در فاصله ردیف کاشت 40 سانتی‌متری و روش کشت نشایی به‌دست آمد. همچنین، بیشترین تعداد دانه در غلاف (33/1 عدد) در فاصله ردیف کاشت 60 سانتی‌متری و روش کشت نشایی به‌دست آمد. بیشترین وزن 100 دانه (05/57 گرم) بادام زمینی در فاصله ردیف کاشت 50 سانتی‌متری و روش کشت بذری مشاهده گردید. به‌طور کلی، نتایج نشان داد که عملکرد دانه بادام زمینی در واکنش به کاهش فواصل ردیف کاشت و روش کشت نشایی افزایش یافت. چنین به‌نظر می‌رسد که افزایش عملکرد دانه بادام زمینی ناشی از کاهش هدررفت و بهبود جذب تشعشع خورشیدی، افزایش ظرفیت فتوسنتزی و استفاده بهینه از واحد سطح زمین باشد. براساس نتایج این آزمایش، فاصله 40 سانتی‌متری بین ردیف‌های کاشت و روش کشت نشایی می‌تواند در راستای افزایش عملکرد دانه بادام زمینی در شرایط اقلیمی منطقه قابل توصیه باشد.

Two Sowing and transplanting method effect on peanut (Arachis hypogea L.) growth as affected by different row distance in Rasht

Background and objectives: Peanut is one of the most important oilseed plants with indeterminate growth habit, its flowering continue at about 60 to 70 days after emergence, and then flower development will begin to decline. Peanut seed and meal contains a range of 4050% oil and 3050% protein on a dry seed basis. A suitable planting method and distance between plant rows can improve photosynthetic process and enhance quantitative and qualitative yield in peanut seed. In the present study, we evaluated the influence of row distance between peanut plant rows and transplanting and sowing method on seed yield and physiological characteristics of peanut new lines under Guilan climatic condition.Materials and methods: In order to evaluate the effect of row distance and planting method effects on important physiological peanut traits includings of plant height, number of second branch per plant, grain yield, number of pods per plant, 100grain weight, grain number per pod, dry forage yield, biological yield, grain oil and protein content and harvest index in peanut (NC2), two experiments carried out in 2017 and 2018 cropping seasons as split plot based on randomized complete block design with three replications in Rasht (49º 57´ N; 37º 26´ E, and 10 m above sea level), Iran. Three row distances (40, 50 and 60 cm) and two planting methods (transplanting and sowing) comprised experimental treatments as main and sub plots, respectively. Results: Results showed that the interaction effect between row distances and planting method was significant on some agronomic characteristics such as plant height, number of second branch per plant, grain yield, number of pods per plant, 100grain weight, grain number per pod, dry forage yield, biological yield and harvest index. Based on the results of this experiment, the transplanting method of peanut plants caused it to accelerate the initial stage of flowering. Maximum grain yield (2978 kg ha1), number of pods per plant (56.65), dry forage yield (4698 kg ha1), biological yield (9924 kg ha1) and harvest index (30.02 %) were obtained at 40 cm row distance and transplanting method. Also, the highest grain number per pod (1.33) was obtained at 60 cm row distance and transplanting method. Maximum 100grain weight (57.05 g) was observed at 50 cm row distance and sowing method. The results indicated that peanut grain yield enhanced in response to decreasing of planting row distance and transplanting method which could be due to improved solar radiance absorption, enhanced of photosynthetic capacity and optimized uses of unit area. Based on the results of this experiment, 40 cm distance between peanut plant rows and transplanting method could be recommendable to enhance peanut seed yield under the region climatic condition.