عامل‌های موثر در پذیرش الگوی کشت بهینه در توسعه پایدار بخش کشاورزی

بهینه‌سازی الگوی کشت یکی از مهم‌ترین ضرورت‌های بخش کشاورزی کشور در جهت دستیابی به توسعه پایدار است که از سوی محققان، کارشناسان و فعالان این بخش تاکید شده است، البته پذیرش الگوی کشت جدید و بهینه از سوی کشاورزان به عامل‌های پرشماری بستگی دارد. هدف اصلی این تحقیق شناسایی عامل‌های موثر در پذیرش الگوی کشت بهینه است. دیدمان تحقیق آمیخته و به لحاظ هدف کاربردی با رویکرد اکتشافی بود. روش تحقیق در دو مرحله طراحی شد، در مرحله نخست، به منظور شناسایی و استخراج عامل‌های موثر در پذیرش الگوی کشت بهینه در توسعه پایدار بخش کشاورزی با بهره‌گیری از روش نمونه‌گیری هدفمند 18 مصاحبه نیمه‌ساختارمند با خبرگان شامل اعضای هیات‌علمی، مدیران سازمان جهاد کشاورزی و کشاورزان خبره در استان همدان انجام شد. پس از انجام مصاحبه‌ها با استفاده از روش تحلیل محتوا طی مرحله‌های کدگذاری باز، محوری و گزینشی پنج عامل اقتصادی، اجتماعی، سیاستی و نهادی، محیط‌زیستی و ترویجی و آموزشی شناسایی شدند. در مرحله دوم، از روش تحلیل عاملی تاییدی جهت روایی ابزار تحقیق و تایید مدل نظری تحقیق استفاده شد. جامعه آماری تحقیق در بخش کمی شامل سیب‌زمینی کاران استان همدان بود که با استفاده از فرمول کوکران 350 از بین 5000 تن کشاورزان استان به عنوان نمونه انتخاب شدند. یافته‌های تحقیق حاضر نشان داد که، عامل‌های موثر در پذیرش الگوی کشت بهینه در توسعه پایدار بخش کشاورزی در قالب پنج مولفه کلی طبقه بندی شدند. تحلیل عاملی تاییدی مرتبه دوم نیز نشان داد که بار عاملی پنج مولفه نام برده روی سازه اصلی (عامل‌های موثر در پذیرش الگوی کشت بهینه در توسعه پایدار بخش کشاورزی) به ترتیب عبارتنداز عامل سیاستی و نهادی با بارعاملی 0.87 بیشترین تاثیر، و سپس به ترتیب عامل‌های اقتصادی 0.82 ترویجی و آموزشی 0.81، اجتماعی 0.60 و محیط‌زیستی 0.56 کمترین تاثیر را روی سازه اصلی دارند.

factors affecting the adoption of optimal cropping patterns for sustainable agricultural development

the main goal of this research is to investigate the factors affecting the adoption of optimal cropping patterns for sustainable agricultural development. the present study is applied in terms of purpose and paradigm, it is a mixed research (qualitative-quantitative) with an exploratory approach. in the first stage, in order to identify and extract the factors affecting the adoption of the optimal cultivation pattern in line with the sustainable development of the agricultural sector, 18 semi-structured interviews were conducted with experts in this field using a purposive sampling method and considering the theoretical saturation index. after conducting interviews using content analysis method, five factors were identified: economic, social, political and institutional, environmental, and educational and extension. in the second stage, the fuzzy delphi technique was used to achieve group agreement among the experts. the results of the study showed that the highest level of agreement among experts at this stage regarding each of the economic, social, political and institutional, environmental, and promotional and educational factors affecting the acceptance of the optimal cultivation pattern in line with the sustainable development of the agricultural sector was related to increasing the income from changing the cultivation pattern for farmers (s=0.83), building trust among farmers to accept the proposed cultivation pattern (s=0.85), determining a guaranteed price for products resulting from the new cultivation pattern (s=0.83), saving (reducing water consumption) in water consumption in the proposed cultivation pattern (s=0.80), and using model and demonstration farms to familiarize farmers (s=0.82)