متغیر شناسی راهبرد امنیتی ایران پس از هفتم اکتبر بر اساس نظریه نقش: ارائه سناریوی سازگار بر اساس اندیشه رهبری

عطف به منطقه و تاثیر آن بر تحولات فرامنطقه ای و جهانی باعث شده که تحولات نظری در زمینه امنیت نیز متمرکز بر منطقه باشد. یکی از این نظریات نظریه نقش در روابط بین الملل است که ظرفیت مناسبی برای تحلیل ابعاد سخت و نرم امنیت فراهم کرده است. ازآنجایی که تحولات پس از هفتم اکتبر باعث تغییر رادیکال شرایط منطقه ای شده است، تحقیق حاضر تلاشی است تا با رویکردی نوآورانه و زاویه ای جدید، متغیرهای اصلی در ساخت امنیت جمهوری اسلامی ایران را استخراج و سپس با در نظر گرفتن این متغیرها، راهبرد سازگار امنیتی را بر اساس اندیشه رهبری ارائه دهد. بدین منظور تلفیقی از روشهای پدیدارشناسی کیفی، مرور نظام یافته و مصاحبه نیمه ساختاریافته نخبگانی انجام شد و سپس به کمک روش زمینه یابی داده های به دست آمده، مورد تحلیل قرار گرفت. نتایج حاصل از این تحقیق نشان داد که بر اساس نظریه نقش ایران یک قدرت ترازجهانی در غرب آسیا است که ساخت امنیتی آن متشکل از دو زیر-نقش ساختاری و اندیشگانی است. زیر نقش-ساختاری جمهوری اسلامی ایران را به عنوان قدرت میانه در مقابل هژمونی غربی-عبری-عربی در نظر گرفته است که متشکل از محورهای ساختار قدرت و ظرفیتهای نظامی امنیتی، ساختار جغرافیای سیاسی و اقتصادی و متغیرهای مداخله گر و واسط است. بعد اندیشگانی نیز ایران را به عنوان یک ایدئولوژی مستقل در مقابل دکترین فکری ترکیبی اعراب افراطی، صهیون و غرب است که متشکل از مبانی هستی شناسی، مبانی معرفت شناسی و الزامات پراگماتیک انقلاب اسلامی است. همچنین تحلیل نخبگانی متغیرها در ماتریس اثرات متوازن بر اندیشه رهبری نشان داد کهراهبرد سازگار امنیتی ایران دارای سه عامل کلیدی حفظ ثبات ژئوپلیتیک و ژئوایکونومیک، حفظ محور مقاومت و تخریب ساختار تحریم ها است.

variable study of iran’s security strategy in post october 7th based on role theory: suggesting a compatible scenario based on supreme leaders’ thought

insisting on region and its effects on meta-regional and global transitions has resulted in theoretical evolutions in security and emphasizing region. one of these theories is the role theory in international relations which lays the groundwork for analyzing soft and hard dimensions of security. since october 7th transitions has radically changed the region, the current research is an attempt to employ an innovative approach to explore the security variables of iran and then propose a strategy based on the thought system of the supreme leader out of it. thus, qualitative phenomenography, systematic review, and semi-structured interviews were used to collected data. also, grounded theory was used to analyze the data. based on the role theory, it was revealed that the country’s security consists of structural and ideational dimensions. in the structural dimension, the sub-role of “middle-power vs. western hegemony” and in the ideational dimension the sub-role of “islamic ideology vs. hybrid doctrine are realized through different components. it was also found that in the supreme leader’s thought, the most consistent strategy entails three key factors: preserving the country's geo-politic and geo-economic, preserving the axis of resistance, and nullifying the sanctions.