بررسی و تحلیل چالش های فقهی و حقوقی الزام حجاب در ایران

این پژوهش به بررسی و تحلیل چالشهای فقهی و حقوقی الزام حجاب در جمهوری اسلامی ایران می پردازد که یکی از مباحث حساس و پویای معاصر در میان مباحث دینی، حقوق بشری و سیاستگ ذاریهای اجتماعی به شمار میرود. از منظر حقوقی، موضوع اصلی چالش در مباحث مربوط به نحوه برخورد با متخلفین از قانون حجاب و تفسیر مباحث تعزیر در تبصره ماده 638 قانون مجازات اسلامی قرار دارد؛ بدین صورت که در این تبصره عمل بی حجابی به عنوان یکی از مصادیق تعزیر تلقی به طور قریب به اتفاق » التعزیر لکل عمل محرم « شده است. از منظر فقهی، فقهای امامیه نسبت به قاعدهاظهارنظر کرده اند، اما در خصوص نحوه اعمال این قاعده، اختلاف نظرهایی از پذیرش تعزیر فردی به صلاحدید حاکم شرع و تردید یا حتی نفی آن وجود دارد. روش تحقیق این پژوهش توصیفی-تحلیلی و استنباطی است و با تکیه بر منابع کتابخانه ای، متون فقهی و آماری و نیز بررسی آراء و تفسیرهای مختلف فقهی و حقوقی، سعی در شناسایی نقاط قوت و ضعف قوانین موجود و ارائه چارچوبی علمی جهت رفع ابهامات دارد. یافته های تحقیق نشان میدهد که اگرچه تبصره ماده 638 دارای کاستیهایی در تعریف » التعزیر لکل عمل محرم « دقیق مفاهیم و مرزهای عملی حجاب شرعی است، اما پذیرش گسترده قاعدهدر میان فقهای امامیه امکان این را فراهم میآورد که حاکم جامعه اسلامی و قانونگذار بتوانند با استفاده از صلاحیت تشریحی خود، نسبت به هر عملی که از نظر شرعی و اخلاقی محرّم شناخته شده، تعزیرمقتضی را اعمال نمایند. درنهایت، پژوهش پیشنهاد میکند که با تدوین تبیین های جامع و مستند از حجاب شرعی بر مبنای منابع اصلی دینی، تدوین کتابچه های راهنما و فتاوای مکتوب و همچنین استفاده از روشهای تشویقی به جای مجازاتهای سخت گیرانه، میتوان به بهبود چارچوب حقوقی و فقهی الزام حجاب و کاهش تناقضهای موجود در اجرای آن دست یافت.

investigation and analysis of jurisprudential and legal challenges of mandatory hijab in iran

one of the serious challenges in the issue of the legal obligation of the hijab is the issue of how to deal with violators and the status of the laws related to it. the islamic penal code, in the note to article 638, considers the act of not wearing hijab as one of the examples of ta'zir that islamic jurists have taken different positions on this issue. some islamic jurists have accepted the ta'zir of a person who has committed a forbidden act by a religious judge, some of them have doubts about the principle of this ruling, and some have not accepted it and have claimed that it is a negation of the contrary. the present study aims to investigate and analyze the jurisprudential and legal challenges of the obligation of hijab in iran and the descriptive-analytical and inferential method based on library and statistical information. the findings of the research show that although there are some shortcomings in the note to article 638 a.h., the jurisprudential rule ta'zir for every act of muharram case. it is the overwhelming acceptance of imami jurists that the ruler of the islamic society and the legislator can at his discretion punish anyone who commits any forbidden act, whether major or minor.