استخراج اسانس از گل و برگ گیاه پونه با روش تقطیر با بخار آب و تقطیر با آب و بررسی خواص آنتی‌اکسیدانی و ضد‌‌میکروبی اسانس‌ استخراج شده

هدف :پونه از خانواده lamiaceae یکی از پرکاربردترین گیاهان دارویی است. هدف از این پژوهش بررسی ترکیبات تشکیل دهنده، حداقل غلظت بازدارندگی و کشندگی 5 سویه باکتری و ظرفیت آنتی‌اکسیدانی برای اسانس حاصل از گل و برگ پونه استخراج شده با روش تقطیر با بخار آب (steam distillation:sd) و مقایسه آن با روش مرسوم تقطیر با آب (hydrodistillation:hd) می‌باشد. مواد و روش: ابتدا اسانس گل و برگ پونه با روش sd و hd استخراج شد. سپس خاصیت آنتی‌اکسیدانی اسانس استخراج شده با استفاده از روش مهار رادیکال‌های آزاد dpph (2,2-diphenyl-1-picrylhydrazyl)، خاصیت ضد‌میکروبی با تعیین حداقل غلظت بازدارندگی و کشندگی 5 سویه باکتری با روش رقیق‌سازی در چاهک بررسی و ترکیبات اسانس گل و برگ پونه با روش آنالیز کروماتوگرافی گازی – طیف‌سنجی جرمی شناسایی شد.نتایج:  بازده استخراج اسانس برای گل و برگ پونه در روش sd به ترتیب، 0909/0 ± 9915/0 و0346/0 ± 6361/1 درصد و در روش hd به ترتیب برابر با 130/0 ± 035/1 و 0186/0 ± 6503/1 درصد برحسب وزن اسانس به وزن ماده اولیه خشک بدست آمد. همچنین با ارزیابی فعالیت آنتی‌اکسیدانی مقدار  ic50(half maximal inhibitory concentration) برای اسانس برگ و گل پونه در روش hd به ترتیب برابر 7/247 و 8/427 و در روش sd به ترتیب برابر 2/370 و 9/438 میکروگرم بر میلی‌لیتر بدست آمد. مقادیرmic  (minimum inhibitory concentration) و mbc (minimum bactericidal concentration) اسانس‌های گل، کمتر از اسانس‌های برگ شد ولی این مقادیر برای دو نمونه اسانس sd) و (hd برگ یا دو نمونه اسانس  sd)و  (hdگل پونه، زمانی که سویه باکتری یکسان بود، تفاوتی با هم نداشتند. همچنین pulegone اصلی‌ترین ترکیب شناسایی شده برای اسانس گل و برگ پونه بود.نتیجه‌گیری: با توجه به نتایج، تغییر در روش‌های استخراج hd و sd بر روی فعالیت آنتی‌اکسیدانی اسانس‌های گل و برگ پونه تاثیرگذار و بر فعالیت ضد‌میکروبی آن‌ها تاثیری نداشت. درروش‌های استخراج یکسان، اسانس حاصل از برگ خاصیت آنتی‌اکسیدانی و  اسانس حاصل از گل خاصیت ضدمیکروبی قوی‌تری داشت.

extracting the essential oil of mentha longifolia plant flower and leave by methods of steam distillation and water distillation & investigating their antioxidant and antimicrobial properties

objective:  mentha longifolia, from the lamiaceae family, is one of the most widely used medicinal plants. this study aims to investigate the composition, minimum inhibitory concentration (mic), and minimum bactericidal concentration (mbc) of five bacterial strains, as well as the antioxidant capacity of essential oil obtained from mentha longifolia flowers and leaves using the steam distillation (sd) method, and compare it with the conventional hydrodistillation (hd) method.materials and methods: first essential oils from mentha longifolia flowers and leaves were extracted using sd and hd methods. then antioxidant activity of the extracted oil using the dpph (2,2-diphenyl-1-picrylhydrazyl) free radical inhibition method, and antimicrobial properties by assessing the mic and mbc of 5 bacterial strains using the broth microdilution method were investigated, and the essential oil compositions of mentha longifolia flowers and leaves were identified using gas chromatography-mass spectrometry.results: the yield of essential oil extraction for mentha longifolia flowers and leaves using the sd method was 0.9915 ± 0.0909% and 1.6361 ± 0.0346%, respectively, and for the hd method, it was 1.035 ± 0.130% and 1.6503 ± 0.0186%, respectively, based on the weight of essential oil to the weight of the dry raw material. the ic50 values (half maximal inhibitory concentration) for antioxidant activity for mentha longifolia leaves and flowers were 247.7 and 427.8, respectively, using the hd method, and 370.2 and 438.9 µg/ml  using the sd method.  mic and mbc values for the flower oils were lower than those for the leaf oils, but there was no significant difference between the (sd , hd) methods for either the leaf or flower oils when the bacterial strains were the same. pulegone was the main compound identified in both mentha longifolia  flowers and leaves.conclusions: according to the results, changes in hd and sd extraction methods had a significant effect on the antioxidant activity but had not significant effect on the antimicrobial activity of the flower and leaves of mentha longifolia essential oils. in the same extraction methods, leaves essential oils exhibited stronger antioxidant activity, while flowers essential oils demonstrated stronger antimicrobial activity.