بررسی آرایش‌های مختلف کاشت و کم‌آبیاری در سیستم آبیاری قطره‌ای نواری بر عملکرد و بهره‌وری آب آفتابگردان

این مطالعه به‌منظور بررسی آرایش‌های مختلف کاشت و سطوح مختلف آبیاری به‌صورت کرت‌های خرد شده در قالب طرح پایه بلوک‌های کامل تصادفی با 3 تکرار در مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان همدان انجام شد. آبیاری در سه سطح (شامل: 70، 85 و 100 درصد نیاز آبی) و آرایش کاشت در چهار سطح (شامل: 1 فاصله 60 سانتی‌متری ردیف‌های کشت و فاصله بوته روی خطوط کشت 20 سانتی‌متر با اختصاص یک نوار آبیاری قطره‌ای به هر ردیف 2 فاصله 45 سانتی‌متری ردیف‌های کشت و فاصله بوته روی خطوط کشت 25 سانتی‌متر با اختصاص یک نوار آبیاری قطره‌ای به هر ردیف 3 فاصله 30 سانتی‌متری ردیف‌های کشت و فاصله بوته روی خطوط کشت 30 سانتی‌متر با اختصاص یک نوار آبیاری قطره‌ای در بین دو ردیف کشت بصورت یک‌در میان 4 آرایش 20×80 (کشت بوته‌ها با فاصله 30 سانتی‌متر در روی خطوط کشت) فاصله ردیف‌های کشت از یک‌طرف20 سانتی‌متر و از طرف دیگر 80 سانتی‌متر و اختصاص یک نوار آبیاری قطره‌ای در بین دو ردیف کشت نزدیک به هم بصورت یک‌در میان اجرا گردید. بیشترین عملکرد دانه از تیمار 100 درصد نیاز آبی به دست آمد (با متوسط 3007 کیلوگرم در هکتار) که با تیمار 85 درصد نیاز آبی (با متوسط 2700 کیلوگرم در هکتار) تفاوت معنی‌دار نداشت. میزان متوسط عملکرد دانه در تیمار 70 درصد نیاز آبی به ترتیب 2379 کیلوگرم در هکتار بود. از نظر عملکرد بیولووژیکی بین تیمارهای آبی تفاوت معنی‌داری وجود نداشت. میزان بهره‌وری آب در تیمارهای 100، 85 و 70 درصد نیاز آبی به ترتیب برابر با 0.46، 0.46 و 0.47 کیلوگرم بر متر مکعب تعیین شد. با توجه به نتایج حاصل تیمار 85 درصد نیاز آبی که بطور میانگین باعث کاهش 12 درصدی در آب مصرفی شد و از نظر عملکرد دانه اختلاف معنی‌داری با آبیاری کامل نداشت، قابل توصیه می‌باشد.

study of different planting structures and deficit irrigation in drip irrigation system on yield and water productivity of sunflower

this study was conducted to investigate the effect of different planting arrangements and water levels on sunflower. three irrigation levels and four planting arrangement were studied as a split plot in a randomized complete block design with 3 replications in the agricultural and natural resources research center of hamadan province from 2020 for two years. irrigation levels (including: 70, 85 and 100% of water requirement) and planting arrangement (including: 1 60 cm distance between planting rows and plant spacing on 20 cm planting lines by assigning a drip irrigation tape to each row. 2 distance of 45 cm of planting rows and distance of plant on planting lines 25 cm by assigning a drip irrigation strip to each row. 3 distance of 30 cm of planting rows and distance of plant on planting lines 30 cm by allocating a drip irrigation strip between two planting rows in one row intermediate (fixed prd irrigation). 4 arrangement of 80 20 (planting plants with a distance of 30 cm on planting lines) distance of planting rows on one side 20 cm and on the other side 80 cm and allocating a drip irrigation tape between two rows of close planting together were examined. water levels were the main factor and planting arrangements were the secondary factor. the highest yield was obtained from 100% water requirement irrigation (3007 kg/ha) which was not significantly different from 85% water requirement treatment (2700 kg/ha,). the water productivity in 100, 85 and 70% of water requirement, was equal to 0.46, 0.46 and 0.47 kg/m3, respectively. according to the results, the 85% water requirement treatment, which caused an average reduction of 12% in water consumption, and in terms of grain yield, there was no significant difference with full irrigation, increases water productivity and can be recommended.