بررسی عوامل موثر بر تمایل کشاورزان کشور افغانستان به استفاده از سیستم‌های آبیاری نوین ‌ (مورد مطالعه: استان غزنی)

تغییرات اقلیمی، خشک‌سالی‌های مداوم و افزایش تقاضای آب، سبب بحران آب در کشور افغانستان شده بطوریکه مدیریت و حفاظت پایدار منابع آبی به عنوان یک چالش و دغدغه اساسی فراروی مسئولان و مردم محسوب می‌شود. به اعتقاد محققان، از طریق اصلاح راهبردها و فناوری‌های استفاده از منابع‌ آب در کشاورزی می‌توان مشکلات ناشی از کمبود آب افغانستان را برطرف نمود. در این راستا، یکی از عمده‌ترین فناوری‌های کارآمد استفاده از منابع آبی، کاربرد سیستم‌های آبیاری تحت فشار است. اما زمانی این موضوع اثربخش است که کشاورزان تمایل داشته باشند از سیستم‌های آبیاری نوین استفاده کنند. بنابراین، پژوهش حاضر به منظور بررسی عوامل موثر بر تمایل کشاورزان استان غزنی کشور افغانستان به استفاده از سیستم‌های آبیاری‌نوین طراحی و اجرا گردید. جامعه آماری پژوهش، کشاورزان استان‌غزنی در کشور افغانستان بودند که براساس جدول کرجسی و مورگان، نمونه تحقیق 380 نفر برآورد گردید. برای نمونه‌گیری، از روش نمونه‌گیری چند مرحله‌ای طبقه‌ای استفاده شد. برای تایید روایی پرسشنامه، از نظر اعضای هیات علمی دانشگاه لرستان و سنجش میزان پایایی سوالات طرح شده از طریق مطالعه پایلوت با محاسبه ضریب آلفای کرونباخ و پایایی ترکیبی انجام گردید. نتایج تحقیق نشان داد، بر اساس تئوری اصلی رفتار برنامه ریزی شده، تاثیر متغیرهای هنجار ذهنی و کنترل رفتاری درک شده بر متغیر تمایل معنی‌دار شد. این دو متغیر در مجموع قادر بودند، 0.515 از متغیر تمایل کشاورزان به استفاده از سیستم‌های آبیاری نوین را پیش‌بینی کنند. همچنین، بر اساس تئوری گسترش یافته رفتار برنامه‌ریزی شده، چهار متغیر هنجار ذهنی، کنترل رفتاری درک شده، هنجار اخلاقی و هویت خود بر تمایل کشاورزان به استفاده از سیستم‌های آبیاری نوین تاثیرگذار بودند. در مجموع این متغیرها قادر به پیش‌بینی 0.620 از تغییر‌پذیری متغیر تمایل بودند. بنابراین نتایج نشان می‌دهد که با افزودن دو متغیر هنجار اخلاقی و هویت خود به تئوری رفتار برنامه‏ریزی شده، قدرت پیش‏بینی تئوری افزایش می‌یابد.

investigating the factors affecting afghan farmers’ intension to use modern irrigation systems (case study: ghazni province)

climate change, severe droughts, and rising water demand have caused a water crisis in afghanistan. so that making sustainable water resource management a critical challenge. researchers suggest that adopting advanced agricultural technologies, such as modern irrigation systems, can alleviate water scarcity. however, the success of these systems depends on farmers’ intention to adopt them. this study investigated factors influencing farmers’ intention to use modern irrigation systems in ghazni province, afghanistan. the research population consisted of farmers in ghazni, with a sample size of 380 determined using the krejci and morgan table. a multi stage stratified sampling method was employed for data collection. the questionnaire’s validity was confirmed by faculty members of lorestan university, and its reliability was assessed through a pilot study using cronbach’s alpha coefficient and composite reliability. the findings, based on the original theory of planned behavior (tpb), revealed that subjective norm and perceived behavioral control significantly influenced farmers’ intention to use modern irrigation systems. together, these variables explained 51.5% of the variance in intention. also, based on the expanded theory of planned behavior, four variables of subjective norm, perceived behavioral control, moral norm and self identity affect farmers’ intention to use modern irrigation systems. in total, these variables were able to predict 0.620 of the variability of the intention variable. therefore, it can be concluded that by adding the two variables of moral norm and self identity to the theory of planned behavior, the predictive power of the theory increased.