تاثیر تنش شوری بر بهره‌وری آب و برخی خصوصیات گیاه بادرشبویه با استفاده از ملاتونین

پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر سطوح مختلف تنش شوری و محلول‌پاشی ملاتونین بر بهره‌وری آب و برخی خصوصیات گیاه بادرشبویه در گلخانه تحقیقاتی مجتمع آموزش عالی تربت جام اجرا گردید. آزمایشی به‌صورت فاکتوریل بر پایه طرح کاملاً تصادفی با 3 تکرار و بر پایه‌ی کشت گلدانی اجرا شد. در این آزمایش، تیمارها شامل سه سطح تنش شوری (صفر ، 50 و 100 میلی‎مولار کلرید سدیم) و دو سطح محلول‌پاشی ملاتونین (صفر و 100 میکرومولار) بود. نتایج نشان داد که اعمال تنش شوری به میزان 50 و 100 میلی‌مولار به ترتیب منجر به کاهش 18.66 و 35.74 درصدی محتوی نسبی آب، 22.21 و 30.74 درصدی بهره‎وری مصرف آب و افزایش 29.41 و 72.05 درصدی پتانسیل آب برگ و 32.52 و 64.16 درصدی نشت الکترولیتی نسبت به تیمار شاهد شد. همچنین نتایج نشان داد که بالاترین درصد اسانس در شوری 50 میلی‎مولار و به میزان 0.562 درصد رخ داد. همچنین میزان کل آب مصرفی هر گلدان در هر تیمار 9.33 لیتر بود. همچنین نتایج نشان داد که محلول‌پاشی ملاتونین به میزان 100 میکرومولار، به ترتیب موجب افزایش 13.97، 20.72، 22.72، 15.38، 22.22، 8.54، 9.33 ، 20.74، 9.88 و 13.32 درصدی ارتفاع بوته، وزن خشک اندام هوایی، کلروفیل a، کلروفیل b، کلروفیل کل، محتوی نسبی آب، درصد اسانس، بهره‎وری مصرف آب، پتانسیل آب برگ و درصد نشت الکترولیتی در گیاه بادرشبویه گردید. همچنین نتایج حاکی از این بود که محلول‎پاشی ملاتونین می‎تواند یکی از راهکارهای لازم در جهت افزایش تحمل گیاه بادرشبویه نسبت به تنش شوری باشد.

the effect of salinity stress on water productivity and some characteristics of (dracocephalum moldavica l.) using melatonin

the present study was conducted with the aim of investigating the effect of different levels of salinity stress and melatonin foliar application on water productivity and several characteristics of dracocephalum moldavica l. in the research greenhouse of torbat jam higher education complex. the experiment was performed as a completely randomized design with 3 replications and based on pot culture. in this experiment, the treatments included three levels of salinity stress (0 , 50 and 100 mm sodium chloride) and two levels of melatonin foliar application (zero and 100 μm). the results indicated that the application of 50 and 100 mm salinity stress resulted in a decrease of 18.66 and 35.47% relative water content and 22.21 and 30.74% water productivity and an increase 29.41 and 72.05% of leaf water and 32.52 and 64.16% compared to the control treatment. also, the results showed that the highest percentage of essential oil occurred at 50 mm salinity at 0.562%. also, the total amount of water used in each pot in each treatment was 9.33 liters. also, the results showed that foliar spraying of melatonin at the rate of 100 micromolar increased 13.97, 20.72, 22.72, 15.38, 22.22, 8.54, 9.33, 20.74, 9.88 and 13.32% respectively, plant height, shoot dry weight, chlorophyll a, chlorophyll b, total chlorophyll, percent of relative water content, essential oil percentag, water productivity, leaf water potential and electrolyte leakage percentage in dracocephalum moldavica l. it seems that dracocephalum moldavica l is sensitive to salinity stress and the application of salinity stress will lead to a decrease in the yield and yield components of this plant. also, the results indicated that melatonin foliar spraying led to an increase in the tolerance of dracocephalum moldavica l to salinity stress.