بررسی آب مجازی و شاخص‌های بهره‌وری آب در محصول سیب‌زمینی استان همدان

با توجه به کمبود آب در نقاط مختلف کشور، تعیین و ارزیابی مقدار آب مجازی و بهره‌وری آب، در محصولات مهم زراعی، لازم و ضروری به نظر می رسد. در این پژوهش به محاسبه و بررسی سه شاخص آب مجازی(vw)، بهره‌وری فیزیکی(wp) و بهره‌وری اقتصادی(nbpd) محصول سیب‌زمینی در سال زراعی 1401، در استان همدان پرداخته شد. عملکرد محصول، هزینه ودرآمد حاصله، مقدار آب مصرفی و نیاز آبیاری سیب‌زمینی در مزارع مورد مطالعه ده شهرستان استان، جمع‌آوری، اندازه‌گیری و محاسبه شد. نتایج تحقیق نشان داد بیشترین مقدار شاخص(vw) سیب‌زمینی 301.9 لیتر برکیلوگرم مربوط به شهرستان ملایر و کمترین مقدار آن برابر با 200.7 لیتر برکیلوگرم مربوط به شهرستان بهار می‌باشد و با درنظر گرفتن مساحت زیرکشت این محصول در شهرستانهای مختلف استان، بطور میانگین و برای کل استان، مقدار این شاخص برابر با 244.1 لیتر برکیلوگرم شد. همچنین بیشترین مقدار شاخص(wp) سیب‌زمینی4.98 کیلوگرم برمترمکعب، مربوط به شهرستان بهار و کمترین مقدار آن برابر با 3.31 کیلوگرم برمترمکعب مربوط به شهرستان ملایر می باشد و با درنظر گرفتن مساحت زیرکشت این محصول در شهرستانهای مختلف استان، بطور میانگین و برای کل استان، مقدار این شاخص برابر با 4.10 کیلوگرم برمترمکعب شد. شاخص محاسباتی(nbpd) نیز در شهرستان بهار بیشترین مقدار را داشت که برابر با 408.2 هزار ریال بر مترمکعب و در شهرستان ملایر کمترین مقدار و برابر با 271.4 هزار ریال بر مترمکعب بود. این شاخص نیز با درنظر گرفتن مساحت زیرکشت سیب‌زمینی در شهرستانهای مختلف استان، بطور میانگین و برای کل استان، محاسبه و مقدار آن برابر با 335.7 هزار ریال بر مترمکعب شد.

study of virtual water and water productivity indices in potato crop in hamedan province

due to water shortages in different parts of the country, determining and evaluating the amount of virtual water and water productivity in important agricultural crops seems essential. in this study, the three indicators of virtual water (vw), water productivity (wp), and net benefit per drop (nbpd) of potato crop in the 1401 crop year were calculated and examined in hamedan province. crop yield, cost and income, amount of water consumed, and irrigation requirement of potatoes in the studied farms of ten counties of the province were collected, measured, and calculated. the results of the study showed that the highest value of the index (vw) of potatoes was 301.9 liters per kilogram in malayer county and the lowest value was 200.7 liters per kilogram in bahar county. considering the area under cultivation of this crop in different counties of the province, on average and for the entire province, the value of this index was 244.1 liters per kilogram. also, the highest value of the potato index (wp) of 4.98 kg/m3 is related to bahar county and the lowest value is 3.31 kg/m3 in malayer county. considering the area under cultivation of this product in different counties of the province, on average and for the entire province, the value of this index was equal to 4.10 kg/m3. the nbpd index also had the highest value in bahar county, which was equal to 408.2 thousand rials/m3, and in malayer county, it was the lowest value and equal to 271.4 thousand rials/m3. this index was also calculated by considering the area under cultivation of potatoes in different counties of the province, on average and for the entire province, and its value was equal to 335.7 thousand rials/m3.