بررسی عملکرد و بهره‌وری آب گندم در آرایش کاشت‌های مختلف در آبیاری قطره‌ای نواری (مطالعه موردی تربت حیدریه)

گندم یکی از مهمترین محصولات استراتژیک کشاورزی است. یکی از مهمترین سیاست‌های کشور رسیدن به خودکفایی در تولید گندم است. سطح زیرکشت نستبا زیاد این محصول باعث شده است که حجم زیادی از منابع آب برای تولید گندم مصرف شود. یکی از راهکارها برای افزایش هرچه بیشتر بهره‌وری آب در تولید گندم استفاده از روش آبیاری قطره ای نواری (تیپ) است. این پژوهش با هدف بررسی تاثیر آرایش کاشت و فاصله‌ی نوار تیپ بر بهره‌وری آب گندم در ایستگاه تحقیقات کشاروزی و منابع طبیعی جلگه رخ استان خراسان رضوی طی سال‌های 1395 تا 1397 انجام شد. این پژوهش بصوت طرح آزمون t انجام شد و نمونه ها بصورت جفتی با یکدیگر مقایسه شدند. شش تیمار شامل ترکیبی از آرایش کاشت (15، 20 و 30 سانتیمتر) و فاصله لترال های تیپ (60 و 75سانتیمتر) و یک روش شیاری مورد مقایسه قرار گرفت. نتایج تجزیه و تحلیل آماری نشان داد که روش آبیاری قطره‌ای-نواری (تیپ) با فاصله 60 سانیتمتری همراه با آرایش کاشت منظم ردیف های گندم با فاصله 15 سانتیمتر نسبت به سایر تیمارهای اجرا شده برتری داشت و اختلاف صفات مورد بررسی نسبت به تیمار آبیاری شیاری بخوبی مشهود بود. بیشترین میزان عملکرد و بهره‌وری آب از همین تیمار بدست آمد (8500 کیلو گرم در هکتار و 1.63 کیلوگرم بر متر مکعب) در حالیکه مصرف آب آبیاری در این تیمار نسبت به روش آبیاری شیاری در سال اول 21 درصد و در سال دوم 35 درصد کمتر بود.

investigating the yield and water productivity of wheat in different planting arrangements in drip irrigation (case study of torbat heydarieh)

wheat is one of the most important strategic agricultural products. one of the most important policies of the country is to achieve self-sufficiency in wheat production. the relatively large area under cultivation of this crop has caused a large volume of water resources to be consumed for wheat production. one of the solutions to further increase water productivity in wheat production is to use the drip irrigation method (tape). this study aimed to investigate the effect of planting arrangement and lateral spacing on wheat water productivity at the jolghe-rukh agricultural and natural resources research station in khorasan razavi province during the years 2016 to 2018. this study was conducted using a t-test design and the samples were compared in pairs. six treatments including a combination of planting arrangement (15, 20 and 30 cm) and lateral spacing (60 and 75 cm) and a furrow method were compared. the results of statistical analysis showed that the drip-tape irrigation method with a spacing of 60 cm along with a regular planting arrangement of wheat rows with a spacing of 15 cm was superior to the other treatments implemented, and the difference in the studied traits was clearly evident compared to the furrow irrigation treatment. the highest yield and water productivity were obtained from this treatment (8500 kg/ha and 1.63 kg/m3), while the irrigation water consumption in this treatment was 21% less than the furrow irrigation method in the first year and 35% less in the second year.