اثر بیوچار و کیفیت آب آبیاری بر عملکرد و بهره‌وری آب ذرت

آب‌های نامتعارف، مطمئن‌ترین منابع آبی هستند که در شرایط کمبود، وضعیت نامناسب اقلیمی و بحران‌ها در دسترس می‌باشند. همچنین با توجه قرارگیری کشور ایران در موقعیت جغرافیایی خشک و نیمه‌خشک، باید از هرگونه تلفات تبخیری آب جلوگیری کرد. به همین دلیل، این پژوهش با هدف بررسی تاثیر بیوچار و پساب تصفیه‌شده بر عملکرد و بهره‌وری آب بر اساس وزن تر، خشک و دانه ذرت انجام شد. بنابراین آزمایشی به صورت فاکتوریل بر پایه بلوک‌های کامل تصادفی در گلدان‌های استونه‌ای به ارتفاع 60 و قطر 30 سانتی‌متر و در هوای آزاد در شهرستان قم در سال زراعی 1402-1401 انجام شد. تیمارهای آزمایش شامل سه نوع آب با کیفیت مناسب (چاه) (i1)، پساب تصفیه‌شده (i2) و اختلاط آب و پساب تصفیه‌شده با نسبت یکسان (i3) و سه سطح بیوچار (تهیه‌شده از مواد سلولزی چوب‌های جنگلی) شامل 10 درصد حجمی گلدان‌ها (b1)، 5 درصد حجمی گلدان‌ها (b2) و عدم استفاده از بیوچار (b3) بود. نتایج نشان داد که اثر متقابل کیفیت آب و کاربرد سطوح مختلف بیوچار بر شاخص برداشت، بهره‌وری آب بر اساس وزن تر، خشک و دانه ذرت در سطح احتمال 1 درصد و عمکلرد دانه در سطح احتمال 5 درصد معنی‌دار شد.بیشترین مقدار صفات شاخص برداشت، بهره‌وری آب بر اساس وزن تر، خشک و دانه ذرت به ترتیب 0/53، 2/04 کیلوگرم بر مترمکعب، 0/49 کیلوگرم بر مترمکعب و 0/19 کیلوگرم بر مترمکعب و همچنین عملکرد دانه 371/81 گرم از تیمار b1i1 به دست آمد. صفات فوق نسبت به حداقل‌ترین تیمارها، به ترتیب 43/2، 28/3، 44/1 و 35/8 درصد و عملکرد دانه 36/1 درصد افزایش داشت. نتایج کلی حاکی از آن بود که در شرایط ثابت کیفیت آب، بیوچار می‌تواند با حفظ مواد مغذی و رطوبت در خاک، افزایش عملکرد، شاخص برداشت و بهره‌وری آب ذرت را تضمین کند.

the effect of biochar and irrigation water quality on maize yield and water productivity

unconventional waters are the most reliable water resources available in situations of scarcity, adverse climatic conditions, and crises. also, given iran's geographical location is arid and semi-arid, any evaporative water losses must be prevented. for this reason, this study was conducted to investigate the effect of biochar and treated effluent on yield and water productivity based on maize's fresh, dry, and grain weight. therefore, a factorial experiment based on randomized complete blocks was conducted in cylindrical pots with a height of 60 cm and a diameter of 30 cm and in the open air in qom city in the 2022-2023 crop year. experimental treatments were as follows: three types of water with suitable quality (well) (i1), treated effluent (i2) and water and treated effluent mixing with the same ratio (i3) and three levels of biochar (made from cellulose materials from forest woods) including 10% of the volume of pots (b1), 5% volume percentage of pots was (b2) and no use of biochar (b3). the source of water supply was from a well around the desired land of suitable quality, which after storing in the pool with a drip irrigation system, the pots were watered. also, the desired effluent was prepared from the qom city wastewater treatment plant. the results showed that the interaction effect of water quality and the application of different levels of biochar on the harvest index, and water productivity based on wet, dry, and maize grain weight was significant at the 1% probability level, and grain yield was significant at the 5% probability level. the highest amounts of the harvest index and maize water productivity based on fresh, dry and grain weight traits were respectively 0.53, 2.04 kg/m3, 0.49 kg/m3, and 0.91 kg/m3, as well as the grain yield of 371.81 gr from b1i1 treatment. these traits increased by 43.2, 28.3, 44.1 and 35.8%, and grain yield by 36.1%, respectively, compared to the minimal treatments. the results showed that irrigation with different qualities of well water and treated effluent in the presence of biochar increased all the investigated indicators regarding maize and this increase was significant in all sections. the summarized results indicated that under constant water quality conditions, biochar can ensure increased yield, harvest index, and water productivity of maize by maintaining nutrients and moisture in the soil.