بهره‌وری اقتصادی آب آبیاری ژنوتیپ‌های مختلف خیار گلخانه‌ای در شرایط کم‌آبیاری

شناسایی ژنوتیپ‌های متحمل به کم‌آبیاری و معرفی آنها به بهره‌برداران و پژوهش‌گران راهکاری مناسب برای افزایش بهره‌وری آب آبیاری است. هدف از مطالعه حاضر، ارزیابی 50 ژنوتیپ خیار از بانک ژرم‌پلاسم خیار دانشگاه گیلان در گلخانه دانشکده علوم کشاورزی دانشگاه گیلان در دو سطح آبیاری کامل و کم‌آبیاری در سال 1401 و معرفی ژنوتیپ های برتر براساس عملکرد، بهره وری آب آبیاری و بهره وری اقتصادی آب آبیاری بود. این پژوهش به صورت کرت های خرد شده و در قالب طرح پایه کاملاً تصادفی شامل دو سط آبیاری کامل و کم آبیاری (50 درصد مقدار آب داده شده در آبیاری کامل)، 0 ژنوتیپ و سه تکرار بود. این ژنوتیپ‌ها با هدف تولید بذر و کاربرد در برنامه‌های اصلاحی انتخاب شدند.برای آبیاری از سامانه آبیاری قطره‌ای تیپ برای آبیاری استفاده شد و مدیریت آبیاری براساس نیاز آبی خیار در داخل گلخانه انجام شد. محصول در مرحله بلوغ تجاری برداشت شد و عملکرد، برخی صفات عملکردی و بهره‌وری آب آبیاری تعیین شدند. نتایج نشان داد که اثر آبیاری بر تعداد میوه، بهره‌وری آب آبیاری و بهره‌وری اقتصادی آب آبیاری معنی‌دار بود (p<0.01). اثر ژنوتیپ و اثر متقابل آبیاری و ژنوتیپ بر وزن تر میوه، بهره‌وری آب آبیاری و بهره‌وری اقتصادی آب آبیاری معنی‌دار بود. با توجه به شاخص‌های تعداد میوه در بوته، عملکرد وزن تر میوه، بهره‌وری آب آبیاری و بهره‌وری اقتصادی آب آبیاری معنی دار بود (p<0.01). شاخص های عملکرد وزن تر میوه، بهره وری آب آبیاری و بهره وری اقتصادی آب آبیاری برای تعیین ژنوتیپ های مناساب و نامناسب مدنظر قرار گرفتند. ژنوتیپ های 42 ، 43 و 45 با وزن تر میوه 355 - 200 گرم، بهره وری آب آبیاری 1 / 7 - 8 / 2 کیلوگرم بر مترمکعب آب آبیاری و بهره وری اقتصادی آب آبیاری 1421300 - 557850 ریال بر مترمکعب آب آبیاری بهتری انتخاب بودند ژنوتیپ های 13 ، 15 ، 16 و 18 با وزن تر میوه 141 -43 گرم، بهره وری آب آبیاری 8 / 2 - 7 / 0 کیلوگرم بر مترمکعب آب آبیاری و بهره وری اقتصادی آب آبیاری 565330 - 130940 ریال بار مترمکعب آب آبیاری انتخاب نامناسبی با توجه به شرایط مطالعه حاضر بودند استفاده از ژنوتیپ های انتخابی در تولید بذر خیار می تواند موجب بهبود همزمان عملکرد وبهره وری آب آبیاری یا به عبارتی بهبود بهره وری اقتصادی آب آبیاری شود.

economic productivity of irrigation water of different genotypes of greenhouse cucumber in deficit irrigation conditions

identifying genotypes tolerant to deficit irrigation and introducing them to farmers and breeder is a suitable solution to improve the productivity of irrigation water. this study aims to evaluate 50 cucumber genotypes from the cucumber germplasm bank of university of guilan in the greenhouse of the faculty of agricultural sciences at university of guilan under two irrigation levels: full irrigation and deficit irrigation (50% of full irrigation). the goal is to identify the best genotypes based on yield, irrigation water productivity, and economic productivity of irrigation water. these genotypes were selected for seed production and use in breeding programs. a drip irrigation system was used, and irrigation management was based on the water requirement of cucumbers inside the greenhouse. the cucumbers were harvested at commercial maturity, and yield, some yield component, irrigation water productivity, and economic productivity of irrigation water were determined. the results showed that irrigation significantly affected the number of fruits, irrigation water productivity, and economic productivity of irrigation water. the effects of genotype and the interaction between irrigation and genotype on fruit fresh weight, irrigation water productivity, and economic productivity of irrigation water were also significant. based on the number of fruits per plant, fruit fresh weight yield, irrigation water productivity, and economic productivity of irrigation water, genotypes 42, 43, and 45 were identified as the best choices, while genotypes 13, 15, 16, and 18 were deemed inappropriate under the conditions of this study. using the selected genotypes for cucumber seed production can simultaneously improve yield and irrigation water productivity, thereby enhancing the economic productivity of irrigation water.