تجزیه و تحلیل اقتصادی و مقایسه کارایی مصرف و بهره‌وری آب و کود در زراعت گوار، تحت سطوح مختلف کود نیتروژن و تراکم بوته

پژوهش حاضر با هدف بررسی کارایی و بهره‌وری آب و کود در زراعت گوار و تحلیل سود حاصله از آن، تحت سطوح مختلف نیتروژن و تراکم بوته در شهرستان تایباد در استان خراسان رضوی اجرا گردید. آزمایش به‌صورت اسپیلت‌پلات در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با دو فاکتور اجرا شد. فاکتور اول شامل کود نیتروژن بود که بر اساس توصیه آزمایشگاه خاک، در سه سطح بدون دادن کود نیترون و 50 و 100 درصد نیاز گوار به نیتروژن، به‌صورت یک دوم در زمان کاشت و یک دوم در زمان غلاف‌دهی گوار اعمال گردید. فاکتور دوم نیز شامل سه سطح تراکم بوته گوار بود که به‌صورت تراکم‌های 20، 33 و 66 بوته در متر مربع اجرا شد. نتایج حاصل، نشان داد که بالاترین کارایی مصرف و بهره‌وری کود در شرایط عدم مصرف نیتروژن و در تراکم 66 بوته در مترمربع به‌دست آمد. اما بیشترین عملکرد دانه و کارایی مصرف و بهره‌وری آب و همچنین بیشترین سود خالص در شرایط تامین 100 درصد نیاز کود نیتروژن گوار (300 کیلوگرم اوره در هکتار) و در دو تراکم 33 و 66 بوته در مترمربع حاصل شد. اما افزایش تراکم بوته از 33 به 66 بوته در مترمربع، تاثیر معنی‌داری در ارتقای عملکرد دانه و افزایش سود خالص زراعت گوار نداشت. بر این اساس، تامین نیاز کامل نیتروژن مورد نیاز گوار و در نظر گرفتن تراکم 33 بوته در مترمربع برای دستیابی به حداکثر سود اقتصادی در زراعت این محصول در شهرستان تایباد توصیه می‌گردد.

economical analysis and comparison of use efficiency and productivity of water and fertilizer in guar cultivation, under different levels of nitrogen fertilizer and plant density

the present research was performed with the aim of investigating the efficiency and productivity of water and fertilizer in guar cultivation and analyzing the profit obtained from it, under different levels of nitrogen and plant density in taibad city of khorasan razavi province. the experiment was performed as a split plot in the form of a randomized complete block design with two factors and in three replications. the first factor included nitrogen fertilizer, based on the recommendations of soil laboratory, at three levels without giving nitrogen fertilizer (zero kg per hectare of urea) and 50 and 100% of guar's need for nitrogen (equivalent to 150 and 300 kg per hectare of urea, respectively), that was applied half of it at the time of planting and other half at the time of podding stage of guar. the second factor also included three levels of guar plant density, which was implemented as densities of 20, 33 and 66 plants per square meter. the results indicated that the highest use efficiency and productivity of fertilizer was obtained in condition of no nitrogen consumption and at a density of 66 plants per square meter. however, the highest seed yield and water use efficiency and water productivity, as well as the highest net profit, were obtained in condition of supplying 100% of guar nitrogen fertilizer requirement (300 kg of urea per hectare) and in two densities of 33 and 66 plants per square meter. but, the increase in plant density from 33 to 66 plants per square meter did not have a significant effect on improving seed yield and increasing the net profit of guar cultivation. nevertheless, in conditions of not fully supplying the plant's nitrogen needs, increasing plant density was able to neutralize the effect of nitrogen deficiency and increase yield and net profit significantly. it is recommended to provide the full nitrogen requirement of guar and to consider density of 33 plants per square meter to achieve the maximum economic profit in the cultivation of this product in taibad city.