|
|
محاسبه اجزای بیلان آب در حوضههای فاقد آمار با استفاده از مدل مفهومی بیلان آب توماس و محصولات ماهوارهای
|
|
|
|
|
نویسنده
|
باصری مسعود ,محجوبی عماد
|
منبع
|
آبياري و زهكشي ايران - 1401 - دوره : 16 - شماره : 2 - صفحه:344 -356
|
چکیده
|
از مهمترین مسائلی که در بحث مدیریت منابع آب و در نتیجه تصمیمگیریها و برنامهریزیها برای مصرف آب در بخشهای مختلف باید به آن توجه ویژهای داشت، بیلان آب میباشد. در این مقاله با بهرهگیری از محصولات سنجشازدور به محاسبه و ارزیابی مدل مفهومی بیلان آب توماس (abcd) در حوضهای با شرایط اقلیمی نیمهخشک پرداخته شد. ابتدا محصولات ماهانه بارش ماهوارهای imerg و دمای بازتحلیل شده era5 در مقایسه با دادههای ایستگاههای زمینی مورد ارزیابی قرار گرفتند. نتایج ارزیابی این محصولات با استفاده از پنج شاخص آماری ضریب همبستگی پیرسون (r)، خطای مجذور میانگین مربعات (rmse)، میانگین قدر مطلق خطا (mae)، ضریب کارایی نش-ساتکلیف (ns) و ضریب انحراف (bias) در زیرحوضه زرنده واقع در منطقه نیشابور، حاکی از دقت و همبستگی بالای آنها با دادههای ایستگاههای زمینی دارد. در ادامه با استفاده از این محصولات و سامانه اطلاعات جغرافیایی، مدل مفهومی بیلان آب توماس برای این زیرحوضه در محیط نرمافزار matlab توسعه داده شد و عملکرد آن در شبیهسازی رواناب حوضه مورد بررسی قرار گرفت. همچنین به منظور کاهش عدم قطعیتها در پارامترهای مدل و برآورد آنها، از اعداد فازی و روش مونتکارلو استفاده شد. بهینهسازی این مدل با دو تابع هدف مختلف ضریب کارایی نش-ساتکلیف و ضریب تعیین صورت گرفت. نتایج نشان از دقت بالای مدل بیلان آب abcd با استفاده از محصولات سنجشازدور در منطقه مورد مطالعه دارد و به خوبی رفتار دبی خروجی از زیرحوضه زرنده را شبیهسازی کرده است.
|
کلیدواژه
|
اعداد فازی، مدل بیلان آب توماس، مونتکارلو، era5 ,imerg
|
آدرس
|
دانشگاه صنعتی شاهرود, دانشکده مهندسی عمران, ایران, دانشگاه صنعتی شاهرود, دانشکده مهندسی عمران, گروه مهندسی آب و محیط زیست, ایران
|
پست الکترونیکی
|
emahjoobi@shahroodut.ac.ir
|
|
|
|
|
|
|
|
|
calculation of water balance components in ungauged watersheds using the conceptual model of thomas water balance and satellite products
|
|
|
Authors
|
baseri masoud ,mahjoobi emad
|
Abstract
|
water balance is one of the most important issues that should be paid special attention in the discussion of water resources management and as a result of decisions and plans for water consumption in different sectors. in this paper, using remote sensing products, the conceptual model of thomas water balance (abcd) in a basin with semi-arid climatic conditions was calculated and evaluated. first, the monthly output of imerg satellites and the re-analysed temperature of era5 were compared with ground-based measurements. evaluation results of these products using five statistical indicators including pearson correlation coefficient (r), root mean square error (rmse), mean absolute error (mae), nash-sutcliffe efficiency coefficient (ns) and deviation coefficient (bias) in the zarandeh sub-basin located in neishabour region shows their high accuracy and correlation with observations. then, using these products and gis, the conceptual model of thomas for this sub-basin was developed in matlab software and its performance in basin runoff simulation was investigated. fuzzy numbers and the monte carlo method were also used to reduce uncertainties in model parameters. this model was optimized with two different objective functions of nash-sutcliffe efficiency coefficient and determination coefficient. the results show the high accuracy of the abcd water balance model using remote sensing products in the study area and well simulation of the discharge behavior.
|
Keywords
|
era5 ,fuzzy numbers ,imerg ,monte carlo ,thomas water balance model
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|