اثر فقر بر الگوی مصرف خوراکی و غیرخوراکی خانوارها در ایران: شواهدی از مدل تفاضل در تفاضل

در سال‌های اخیر، فقر به عنوان یک چالش جهانی و یک مانع اساسی توسعه مطرح شده که در جهان به شکل قابل توجهی رو به افزایش است. در ایران نیز علی رغم تاکید قانون‌اساسی برای کاهش فقر، این پدیده ناخوشایند، رو به گسترش بوده‌ که تاثیراتی بر الگوی مصرف خانوار به‌همراه داشته است. با این‌حال علی‌رغم اهمیت این موضوع، اثر کمی فقر بر رفتار مصرفی خانوارهای ایرانی تاکنون مورد تجزیه و تحلیل قرار نگرفته است. بنابراین هدف مطالعه حاضر، بررسی اثر فقر بر الگوی مصرف زیرگروه‌های ‌خوراکی و غیرخوراکی خانوارهای شهری و روستایی در سال‌های 1397 و 1398 در ایران است. از این رو، با استفاده از روش تفاضل در تفاضل اثر فقر بر الگوی مصرف خانوارها بررسی شده است. نتیجه اصلی این مطالعه حاکی از آن است که اثر منفی و معناداری بر مخارج حمل و نقل، پوشاک، سلامت، سبزی‌ها، میوه‌ها و گوشت‌ها داشته است. در مقابل اثر این متغیر بر مخارج ارتباطات در ایران مثبت و معنادار است. نتایج به‌دست آمده رابطه پیچیده میان رفتار مصرفی خانوار و فقر را مورد تاکید قرار داده و نیاز به مداخلات سیاسی هدفمند برای کاهش اثرات نامطلوب فقر بر الگوی مصرف خانوار و رفاه آنان را برجسته می‌نماید.

the impact of poverty on households food and non-food consumption patterns in iran: evidence from difference in difference models

in recent years, poverty has emerged as a global challenge and a critical barrier to development, significantly expanding worldwide. in iran, despite constitutional mandates aimed at poverty reduction, this issue has continued to escalate, affecting household consumption patterns. however, the quantitative impact of poverty on the consumption behaviors of iranian households has yet to be analyzed. the main objective of this study was to examine the effects of poverty on the consumption patterns of food and non-food sub-groups among urban and rural households in iran during 2018 and 2019. using the difference-in-differences, we analyzed the impact of poverty on iranian household's consumption patterns. we find a significant negative effect of poverty on expenditures of vegetables, fruits, meat, health, transportation, and clothing sub-groups in iran. in contrast, poverty had a significant positive effect on the communication sub-group's expenditures. these results underscore the complex relationship between poverty and iranian household consumption behaviors, highlighting the need for targeted policy interventions to mitigate the adverse effects of poverty on household consumption patterns and welfare.