برآورد ریسک سیستمی پویا و سرریز تلاطمات بازار نفت بر بازار سهام کشورهای عضو اوپک پلاس؛ رویکرد qvar

نقش مهم نفت خام در اقتصاد جهانی سبب شده است تا تاثیر شوک‌های قیمتی نفت بر اقتصاد، یکی از موضوعات مورد توجه اقتصاددانان باشد. به رغم پژوهش‌های گسترده که بر اقتصادهای توسعه‌یافته و واردکننده نفت متمرکز شده‌اند، مطالعات اندکی در ارتباط با کشورهای صادرکننده نفت وجود دارد. مقاله حاضر با استفاده از داده‌های روزانه طی دوره 1 مارس 2014 تا 1 مارس 2023 و با روش خودرگرسیون برداری چندکی (qvar)، ریسک سیستمی و سرریز تلاطمات میان بازارهای نفت و بازار سهام کشورهای عضو اوپک و اوپک پلاس را برآورد نموده است. یافته‌ها نشان می‌دهند که اولاً ریسک سیستمی در شبکه مورد بررسی بالغ بر 42 درصد است و طی سه سال اخیر به بیش از 50 درصد رسیده است. ثانیاً قیمت نفت اوپک و برنت، مهم‌ترین انتقال‌دهنده دائمی نوسانات در شبکه محسوب می‌شوند. ثالثاً 75 درصد تلاطمات بازده بازار سهام ایران، ریشه در ریسک‌های منحصر به فرد داشته و صرفاً 25 درصد نوسانات منبعث از ریسک‌های سیستمی است. رابعاً بازار سهام ایران عمدتاً تحت تاثیر شوک‌های قیمت نفت اوپک و برنت است. یافته‌های پژوهش حاضر می‌تواند بینش دقیقی را برای مقررات‌گذاران و سرمایه‌گذاران فراهم سازد و درک دقیقی از پویایی‌های پیچیده بین ریسک سیستمی، تلاطمات بازار نفت و بازارهای سهام ارائه دهد.

the estimation of dynamic systemic risk and the volatility spillover of oil market on the stock market of opec plus member countries; qvar approach

crude oil’s pivotal role in the global economy has heightened concerns among economists about the impact of oil price shocks. while considerable research has delved into developed and oil-importing economies, there remains a gap in understanding these phenomena in oil-exporting countries. this paper addresses this gap by employing the quantile vector autoregression (qvar) method to estimate systemic risk and examine the spillover effects of volatilities between the oil and stock markets of opec and opec plus member countries. analyzing daily data spanning from march 1, 2014, to march 1, 2023, the findings reveal a systemic risk of 42%, with a notable increase exceeding 50% in the last three years. opec and brent oil prices emerge as permanent transmitters of fluctuations within the network. notably, 75% of iranian stock market return volatilities are attributed to idiosyncratic risks, with systemic risks accounting for only 25%. furthermore, iran’s stock market is significantly influenced by shocks from opec and brent oil prices. these insights hold implications for regulators and investors, providing a nuanced understanding of the intricate dynamics between systemic risks and volatilities of oil and stock markets.