واکاوی سیاست جنایی تقنینی ایران در جرم انگاری ارتشاء(با تاکید بر اسناد بین المللی و منطقه ای)

زمینه و هدف: ارتشاء از جمله مهمترین مصادیق جرایم اقتصادی است که در همه کشورهای دنیا کم و بیش رایج است. با توجه به این که رشوه جوهره اصلی فساد مالی است از این رو، هم در حقوق داخلی کشورها و هم با توجه به ابعاد بین المللی آن، در اسناد بین المللی و منطقه ای جرم انگاری شده است. لذا هدف این پژوهش واکاوی سیاست جنایی تقنینی ایران در جرم انگاری ارتشاء است.روش: پژوهش حاضر از نظر هدف، کاربردی و از نظر نوع پژوهش، توصیفی– تحلیلی است که با استفاده از منابع کتابخانه ای و بررسی طیف وسیعی از اسناد و رویه ها و سایر آثار پژوهشی، مطالب، جمع‌آوری و تحلیل شده اند.یافته ها: مطابق یافته ها ی پژوهش و بررسی تطبیقی جرم انگاری ارتشاء در حقوق کیفری ایران و اسناد بین المللی و منطقه ای می توان دریافت که در اسناد یاد شده؛ ارتشا خاص مقامات دولتی و عمومی نشده و ارتشاء در بخش خصوصی نیز جرم انگاری گردیده است؛ همچنین علاوه بر پاسخ های کیفری به پاسخ های پیشگیرانه نیز در این اسناد توصیه و پیشنهاد شده تا کشورهای عضو از مجموع پاسخ های کیفری و غیرکیفری برای مقابله با ارتشاء استفاده نمایند.نتیجه گیری: نتایج مطالعه و تطبیق مقررات قانونی نشان می دهد که ارتشاء در بخش خصوصی، رشوه ی غیر مالی، ارتشاء با درخواست، ارتشاء با دریافت به عنوان قرض الحسنه، تسری رشوه به کلیه ی مقامات دولتی، ارتشای مقام های دولتی خارجی و مقام های سازمان های عمومی بین المللی جرم انگاری نشده است. از همین رو، جرم انگاری ارتشاء از منظر گستردگی و ابعاد موضوعی در مقایسه با اسناد بین المللی و منطقه ای با خلاءهای متعددی همراه است.

an analysis of iran’s legislative criminal policy on criminalizing bribery (with emphasis on international and regional documents)

background and aim: given that bribery constitutes the core of financial corruption, it has been criminalized both in domestic legal systems and, due to its international dimensions, in international and regional documents. therefore, this study aims to analyze iran’s legislative criminal policy in criminalizing bribery.methods: this research is applied in purpose and descriptive-analytical in nature, utilizing library-based sources and examining a wide range of documents, legal practices, and other research materials, which were collected and analyzed.findings: the findings of the study and a comparative analysis of the criminalization of bribery in iran’s criminal law and international/regional documents reveal that, in these documents, bribery is not limited to public officials but is also criminalized in the private sector. additionally, alongside punitive measures, preventive responses are recommended, urging member states to employ a combination of punitive and non-punitive measures to combat bribery.conclusion: the results of the study and legal comparisons indicate that bribery in the private sector, non-financial bribes, solicited bribery, bribery disguised as interest-free loans, the extension of bribery to all government officials, and bribery involving foreign public officials and officials of international public organizations have not been criminalized.