تحلیلی بر علل وقوع جرایم علیه اموال تاریخی_فرهنگی در پرتو نظریه فعالیت های معمول

زمینه و هدف: جنایات علیه اموال تاریخی- فرهنگی تهدیدی جدی برای تاریخ و هویت مشترک بشریت است. در سالیان اخیر با رشد فزاینده، جرایم علیه میراث تاریخی_فرهنگی ایران مواجه بودیم که چالش‌های متعددی را برای نهادهای سیستم عدالت کیفری ایجاد کرده‌اند. علت‌شناسی دلایل ارتکاب این جرایم در چارچوب مفاهیم جرم‌شناسی نظری می‌تواند در جهت مبارزه با چالش موجود راهگشا باشد. نظریه فعالیت‌های معمول با بررسی همگرایی مجرمان با‌انگیزه، اهداف مناسب، فقدان نگهبان توانمند، چارچوب ارزشمندی را برای درک پویایی چنین جرایمی فراهم می‌کند. در این راستا پژوهش حاضر با هدف تحلیل علل وقوع جرایم علیه اموال تاریخی_فرهنگی در پرتو نظریه فعالیت‌های معمول صورت پذیرفت.روش: پژوهش حاضر از نظر هدف، کاربردی و به لحاظ گردآوری داده  به روش کتابخانه‌ای و از طریق مطالعه منابع معتبر انجام شده و اطلاعات بدست آمده به صورت توصیفی- تحلیلی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته است.یافته‌ها و نتایج: نتایج پژوهش نشان می‌دهد ارزش مادی بسیار بالای اموال تاریخی و فرهنگی، در کنار وجود بازار و حراج های خارج از کشور و همچنین امکان خرید و فروش آزادانه این آثار و ابزارهای کاوش در فضای مجازی محیطی پویا برای رشد این طیف از جرایم را به وجودآورده و اموال مذکور را به اهداف مناسب برای مجرمان تبدیل نموده است. تحقیق حاضر با تحلیل و درک تاثیرات متقابل بین سه مولفه نظریه یعنی، مجرمان با انگیزه، اهداف مناسب، فقدان نگهبان توانمند بر نیاز مبرم به اتخاذ رویکرد چند وجهی و هدفمند و جامع در اجرای تدابیر پیشگیرانه، تاکید می‌کند.

an analysis of the causes of crimes against historical-cultural property in light of routine activity theory

background and aim: crimes against historical-cultural properties pose a serious threat to history and humanity’s shared identity. in recent years, iran has witnessed a growing surge in offenses against its historical-cultural heritage, presenting numerous challenges for criminal justice institutions. understanding the causes of these crimes within the framework of theoretical criminology can help address this pressing issue. routine activity theory, by examining the convergence of motivated offenders, suitable targets, and the absence of capable guardians, provides a valuable lens for analyzing the dynamics of such crimes. accordingly, this study aims to analyze the causes of crimes against historical-cultural properties in light of routine activity theory. method: this applied research adopts a library-based approach, gathering data from credible sources and analyzing the information through descriptive and analytical methods. findings and results: the findings reveal that the high monetary value of historical-cultural properties, coupled with the existence of international markets and auctions, as well as the unrestricted trade and online availability of excavation tools, has created a dynamic environment for the proliferation of such crimes, turning these assets into suitable targets for offenders. by analyzing the interplay among the three components of routine activity theory—motivated offenders, suitable targets, and the absence of capable guardians—this study emphasizes the urgent need for a comprehensive, multi-faceted, and targeted approach to preventive measures.