مطالعه آسیب‌های اجتماعی(فقر، طلاق و اعتیاد) موثر بر پدیده سرقت (مطالعه موردی جوانان جنس مذکر 18 تا 35 ساله شهر قم در سال 1399)

زمینه وهدف: سرقت، به‌ویژه در میان جوانان، از مهم‌ترین تهدیدات امنیت اجتماعی در شهرهای ایران از جمله قم به شمار می‌رود. این پدیده بازتابی از گسست‌های ساختاری در نهادهای اجتماعی به‌شمار می‌آید. پژوهش حاضر با هدف شناسایی و تحلیل اثرات سه آسیب اجتماعی اصلی فقر، طلاق و اعتیاد بر گرایش به پدیده سرقت در بین جوانان مرد 18 تا 35 ساله شهر قم در سال 1399 انجام شد.روش: مطالعه حاضراز نوع کیفی و با رویکرد داده‌بنیاد انجام شد. داده‌ها از طریق مصاحبه عمیق با 15 نفر از سارقان مرد در بند زندان‌های قم گردآوری شد. روش نمونه‌گیری به‌صورت هدفمند و تا رسیدن به اشباع نظری ادامه یافت. داده‌های مصاحبه در چند مرحله کدگذاری تحلیل و به مفاهیم، زیرمقوله‌ها و مقوله‌های نهایی انتزاع شد.یافته‌ها:یافته‌های تحقیق منجر به استخراج 986 مفهوم اولیه، 93 زیرمقوله و در نهایت سه مقوله اصلی شامل فقر، طلاق و اعتیاد شد. این مقوله‌ها در چهار بُعد تحلیلی (علت‌ها، پیامدها، شناخت وضع موجود و راهکارها) دسته‌بندی گردیدند. مهم‌ترین زیرمقوله‌ها شامل نابرابری اقتصادی، بیکاری، سبک زندگی پرخطر، گسست خانواده، اعتیاد فردی و خانوادگی شناسایی شدند.نتیجه گیری: تحلیل داده‌ها نشان داد که فقر مزمن، طلاق و اعتیاد هر یک به‌تنهایی و در تعامل با یکدیگر، نقش موثری در گرایش جوانان به سرقت دارند. نتایج با نظریه‌های فشار (مرتِن و آگنیو)، اقتصاد جرم (گری بکر)، بی‌هنجاری (دورکیم)، برچسب‌زنی (هوارد بکر) و کنترل اجتماعی (هیرشی) هم‌راستا بود. در نهایت، پژوهش بر ضرورت سیاست‌گذاری اجتماعی چندبُعدی با رویکرد پیشگیرانه، توانمندساز و جامعه‌محور تاکید دارد.

a study of social harms (poverty, divorce, and addiction) affecting theft: a case study of male youth aged 18–35 in qom city (2020)

background and objective :theft, particularly among youth, represents one of the most significant threats to social security in iranian cities, including qom. this phenomenon reflects structural fractures within social institutions. the present study aims to identify and analyze the effects of three major social pathologies - poverty, divorce, and addiction - on theft tendencies among male youth aged 18-35 in qom during 2020.method :this qualitative study employed a grounded theory approach. data were collected through in-depth interviews with 15 incarcerated male thieves in qom prisons. sampling continued purposively until theoretical saturation was achieved. interview data underwent multi-stage coding analysis, ultimately abstracted into concepts, subcategories, and final categories.findings :the research yielded 986 primary concepts, 93 subcategories, and three main categories: poverty, divorce, and addiction. these categories were organized into four analytical dimensions (causes, consequences, current situation assessment, and solutions). key subcategories included economic inequality, unemployment, high-risk lifestyles, family disintegration, and individual/family addiction.conclusion :data analysis revealed that chronic poverty, divorce, and addiction - both individually and interactively - significantly influence youth’s propensity toward theft. the findings align with merton and agnew’s strain theory, gary becker’s economics of crime, durkheim’s anomie theory, howard becker’s labeling theory, and hirschi’s social control theory. the study ultimately emphasizes the necessity for multidimensional social policymaking incorporating preventive, empowerment-focused, and community-based approaches.