چالش‌های حقوقی و اجتماعی جرم‌یابی در ایران (مطالعه موردی: پلیس آگاهی فاتب)

زمینه و هدف: پیشرفت تکنولوژی، تحولات مداوم و گذار از جرایم سنتی به سوی جرایمی با خصیصه­های فنی و بین‌المللی، پیچیده، مبهم و فراگیر در عصر حاضر، بر فرآیند جرم‌یابی در ایران، همانند سایر کشورها، تاثیر مستقیم داشته و آن ‌را با چالش‌هایی به ویژه در حیطه‌های «حقوقی» و «اجتماعی» مواجه نموده است. از این رو؛ پژوهش حاضر، با هدف شناسایی چالش‌های حقوقی و اجتماعی واحدهای جرم‌یابی در ایران انجام گرفت.روش‌ تحقیق: نوشتار حاضر به لحاظ نوع، پژوهشی توصیفی با ساختار ترکیبی شامل دو بخش کیفی و کمی است. جامعه آماری شامل کارشناسان و مدیران واحدهای جرم‌یابی در پلیس آگاهی بودند که به روش نمونه‌گیری هدفمند در بخش کیفی 15 نفر و در بخش کمی تعداد 118 نفر انتخاب شدند. برای تجزیه و تحلیل داده های تحقیق، از آزمون میانگین و رتبه‌ای فریدمن استفاده شد.یافته‌های تحقیق: با توجه به دیدگاه کارشناسان و مدیران واحدهای جرم یابی پلیس آگاهی؛ برخی آسیب ها و مشکلات سازمانی و برون سازمانی همچون مسائل حقوقی و تعامل اجتماعی، فرایند جرم‌یابی در ایران را با تعداد 18 چالش حقوقی و 35 چالش اجتماعی مواجه ساخته است.نتیجه‌گیری: به طور کلی با تلفیق، ترکیب و تحلیل و تفسیر چالش‌های یاد شده، نتایج در دسته‌بندی ذیل ارائه شدند: فقدان برنامه‌های ملی جرم‌یابی، ضعف مهارت‌های حرفه‌ای کارآگاهان، کامل نبودن بانک‌های اطلاعاتی جرم‌یابی، عدم یکپارچه‌سازی بانک‌های اطلاعاتی پلیس و دستگاه قضایی.مبهم بودن نقش پلیس در جر میابی برخی از جرایم، عدم هماهنگی بین پلیس و دستگاه قضایی، عدم حضور مقامات قضایی در صحن ههای برخی از جرایم، عدم وجود جدیت در پیگیری برخی از پروند هها از سوی دادسرا، وجود برخی نگر شهای نامناسب مقامات قضایی نسبت به ضابطان

legal and social challenges of crime detection in iran (case study: criminal investigation department of fata police)

background and aim: technological advancements, continuous developments, and the transition from traditional crimes to crimes with technical and international characteristics—complex, ambiguous, and pervasive in the current era—have directly impacted the crime detection process in iran, as in other countries, posing challenges, particularly in the legal and social domains. therefore, this research was conducted to identify the legal and social challenges faced by crime detection units in iran.research method: this study is descriptive in nature, with a mixed structure comprising both qualitative and quantitative sections. it is also considered applied research in terms of purpose. data collection tools included library studies, observation, interviews, and a researcher-made questionnaire. the validity of the questionnaire was formal (content-based), and its reliability was confirmed using cronbach’s alpha test, yielding a result of 0.913. the statistical population included experts and managers of crime detection units in the criminal investigation department, with 15 participants selected through purposive sampling for the qualitative section and 118 participants for the quantitative section. data analysis was performed using the mean and friedman rank test.findings: according to the perspectives of experts and managers of crime detection units in the criminal investigation department, some organizational and external issues, such as legal and social interaction problems, have subjected the crime detection process in iran to 18 legal challenges and 35 social challenges.conclusion: overall, by integrating, combining, and analyzing the aforementioned challenges, the results were presented in the following categories: lack of national crime detection programs, weak professional skills of detectives, incomplete crime detection databases, lack of integration between police and judicial databases, ambiguity in the role of police in detecting certain crimes, lack of coordination between the police and the judiciary, absence of judicial authorities at some crime scenes, lack of seriousness in pursuing some cases by the prosecutor’s office, and inappropriate attitudes of some judicial authorities toward law enforcement officers.