بررسی ناهمگنی تخلخل و نفوذپذیری سازند داریان با استفاده از نگار‌های ناهمگنی در یکی از میادین خلیج فارس

بیان ناهمگنی به‌صورت کمی برای مقایسه مقدار ناهمگنی در ویژگی‌های مختلف مخزنی در مخازن کربناته از اهمیت زیادی برخوردار است. هدف از مطالعه حاضر کمی‌سازی ناهمگنی با محاسبه نگار ناهمگنی و کاربرد آن در بررسی ناهمگنی تخلخل و نفوذپذیری در سازند کربناته داریان به سن بارمین پسین آپتین پیشین در بخش مرکزی خلیج فارس است. برای محاسبه نگارهای ناهمگنی از داده‌های چاه‌پیمایی پنج نگار اصلی پرتو گاما، چگالی ظاهری، تخلخل نوترون، صوتی و مقاومت عمیق و روش‌های آماری ضریب لورنز و ضریب تغییرات استفاده شده است. نتایج نشان می‌دهد محاسبه نگار‌ ناهمگنی امکان مقایسه کمی ناهمگنی بین بخش‌های مختلف مخزنی را برای اهداف مختلف فراهم می‌سازد. محاسبه نگار ناهمگنی با هر دو روش برای محاسبه نگار ناهمگنی کارآمد است، اما باید توجه داشت که ضریب تغییرات برای حداکثر ناهمگنی مقدار مشخصی مانند ضریب لورنز ندارد. همچنین افزایش تخلخل با کاهش مقدار ناهمگنی در نگارهای ناهمگنی مقاومت عمیق، صوتی، تخلخل نوترون و چگالی همراه است. برخلاف سایر نگار‌ها، نگار ناهمگنی پرتو گاما ارتباط مستقیم کمی با تخلخل در سازند داریان دارد. دو نوع نگار ناهمگنی تخلخل نوترون و مقاومت عمیق بیشترین استفاده را در تعیین خصوصیات مخزنی در این سازند دارند. نفوذپذیری ارتباط ضعیفی با نگارهای ناهمگنی نشان می‌دهد. در واحدهای کربناته ریزرخساره بایوکلست وکستون با تخلخل بالا، ناهمگنی کمتری دیده می‌شود. همچنین واحدهای با تخلخل بالاتر ضخیم‌تر هستند و بنابراین اثرات میانگین قوی‌تری روی مناطق ناهمگنی اعمال می‌کنند. در مرز تغییرات رخساره‌ها، تغییرات مقدار ناهمگنی دیده می‌شود و تغییرات زیاد در سنگ‌شناسی، رخساره‌ها و فرآیندهای دیاژنزی و حضور کانی‌های رسی مقدار ناهمگنی را افزایش می‌دهد. بنابراین از نگار ناهمگنی می‌توان برای بررسی ناهمگنی‌های زمین‌شناسی، تخلخل، نفوذپذیری و همچنین پهنه‌بندی مخزن استفاده کرد.

investigating the heterogeneity of porosity and permeability of darian formation using heterogeneity logs in one of the central persian gulf fields

introduction in petroleum geology, variations of the properties in a given volume and scale is important, due to the study of static characteristics of the reservoir. in order to investigate the heterogeneity, the type of characteristic or parameter under study should be determined. in fact, the diagnosis of heterogeneity often depends on how they are examined [1]. the heterogeneity of carbonate reservoirs is a major problem in their exploration, and an accurate understanding of heterogeneity will greatly improve the accuracy of exploration [2]. researchers have tried to quantify heterogeneity and present it as a scale-dependent concept [3-6]. in this study, quantitative investigation of heterogeneity in porosity and permeability of darian carbonate formation in the central persian gulf have been investigated.materials and methodsa total of 376 thin sections were prepared for petrographic studies. thin section data were used to investigate microfacies, diagenetic processes and heterogeneity in microscopic scale. heterogeneity logs were calculated and plotted by lorenz coefficient and coefficient of variation. the depth difference of each pair of data has been calculated. then, the desired property values, e.g., neutron porosity, were sorted downwards. the value of the desired property was multiplied by the amount of difference in its corresponding depth. then, their cumulative value was calculated and normalized to one. also, the cumulative value of depth difference was calculated and normalized to one. the changes in normal cumulative property were plotted against cumulative normalized depth. to calculate lorenz value, the area under the diagram was calculated and considered as heterogeneity number in the desired range. the coefficient of variation was obtained from the division of standard deviation on the average of data in each interval and was plotted by the same method as a heterogeneous log.