مقایسه اثربخشی زوج درمانی تلفیقی و هیجان مدار بر کارکردهای خانوادگی زوجین دارای اختلال استرس پس از سانحه

زمینه و هدف: نهاد خانواده از لحاظ کارکردی، نقش مهمی در رشد و حفاظت از اعضای خود ایفا می کند. پژوهش حاضر با هدف مقایسه اثربخشی زوج درمانی تلفیقی و هیجان مدار بر کارکردهای خانوادگی زوجین دارای اختلال استرس پس از سانحه انجام شد. روش : روش پژوهش نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون، پس آزمون با گروه کنترل همراه با مرحله پیگیری بود. جامعه آماری پژوهش را زوجین مراجعه کننده به مرکز مشاوره انتظامی همدان تشکیل دادند. در مرحله اول با استفاده از روش نمونه‌گیری در دسترس تعداد 30 نفر که در مقیاس تعارضات زناشویی نمره بالاتر از 162 و در مقیاس اختلال استرس پس از سانحه نمره 107 کسب کرده بودند، انتخاب و سپس به شیوه تصادفی ساده در دو گروه آزمایش(10 نفر گروه تلفیقی و 10 نفر گروه درمان هیجان‎مدار) و یک گروه کنترل(10 نفر) جایگزین شدند. گروه‌ آزمایش اول در 10 جلسه 90 دقیقه ای تلفیقی و گروه آزمایش دوم در 10 جلسه 90 دقیقه ای درمان هیجان مدار قرار گرفتند، اما گروه کنترل مداخله‏ای دریافت نکردند. داده ها با پرسشنامه های تعارض زناشویی ثنایی(1387)، اختلال استرس پس از سانحه کینی(1988) و کارکردهای خانواده اپشتاین(1983) به ترتیب دارای آلفای کرونباخ 0.92 و 0.94 و 0.90 جمع آوری و با آزمون های تحلیل واریانس چندمتغیره و آزمون تعقیبی بن فرونی تحلیل شد.یافته ها و نتایج: پژوهش نشان داد هر دو برنامه آموزشی تدوین شده در مرحله پس‌آزمون و پیگیری نسبت به گروه کنترل اثربخشی معناداری در افزایش کارکردهای خانواده به میزان 0.626 و 0.736 داشت. نتایج آزمون تعقیبی بن فرونی نیز نشان داد که درمان هیجان مدار در ابعاد حل مسئله، احساس نقش ها، آمیزش عاطفی، کنترل رفتار و کارکرد کلی، اثربخشی بیشتری بر افزایش کارکردی خانواده دارد. بنابراین، زوج درمانی هیجان‎مدار در مقایسه با زوج درمانی تلفیقی از طریق تغییر سبک های دلبستگی زوجین و اصلاح تعاملات منفی و ایجاد فضایی امن منجر به بهبود کارکرد خانواده می‎شود و بر نشانه های اختلال استرس پس از سانحه تاثیر می گذارد.

a comparative study of the effectiveness of integrated couples therapy and emotion-focused therapy on the family functioning of couples with post-traumatic stress disorder after an accident

background and aim: the family institution plays a crucial role in the growth and protection of its members in terms of functioning. this study aimed to compare the effectiveness of integrated couples therapy and emotion-focused therapy on the family functioning of couples with post-traumatic stress disorder (ptsd) after an accident.method: this research used a semi-experimental design with pre-test, post-test, and follow-up stages, along with a control group. the study population consisted of couples seeking counseling at the hamedan police counseling center. in the first stage, 30 individuals with scores above 162 on the marital conflict questionnaire and scores of 107 or higher on the kinney ptsd scale were selected using convenience sampling. they were then randomly assigned to two experimental groups (10 participants in the integrated therapy group and 10 participants in the emotion-focused therapy group) and one control group (10 participants). the experimental groups received 10 sessions of 90 minutes each, either integrated therapy or emotion-focused therapy, while the control group did not receive any intervention. data were collected using the marital conflict questionnaire (2008), the kinney ptsd scale (1988), and the epstein family functioning scale (1983), with cronbach's alphas of 0.92, 0.94, and 0.90, respectively. data were analyzed using multivariate analysis of variance (manova) and bonferroni follow-up tests.results and conclusion: the research demonstrated that both educational programs had a significant effectiveness in increasing family functioning in the post-test and follow-up stages compared to the control group, with improvements of 62.6% and 73.6%, respectively. the bonferroni follow-up tests also showed that emotion-focused therapy had a greater effectiveness in improving family functioning in dimensions of problem-solving, role fulfillment, emotional cohesion, behavioral control, and overall functioning compared to integrated therapy. therefore, emotion-focused couples therapy, through changing attachment styles and modifying negative interactions while creating a secure space, leads to family functioning improvement and has an impact on post-traumatic stress disorder symptoms after an accident.