اثرات ماندگار استرس محرومیت از مادر و مواجهه با مرفین در دوره نوجوانی بر رفتارهای شبه‌اضطرابی و حافظه کاری در موش‌های صحرایی نر و ماده

زمینه و هدف: تجربه ‌ی جدایی از مادر می تواند باعث ایجاد تغییرات پایدار در ساختار مغز شود. از طرف دیگر مواجهه با مواد افیونی در نوجوانی می‌تواند توانایی‌های شناختی را متاثر کند. در این مطالعه به ارزیابی اثرات استرس محرومیت از مادر و مواجهه با مرفین در نوجوانی بر رفتارهای شبه‌اضطرابی و حافظه کاری در موش‌های صحرایی بزرگسال پرداخته شد. روش ها: موش های صحرایی نر و ماده نژاد ویستار شامل گروه‌های کنترل، تحت استرس محرومیت از مادر، دریافت‌کننده مرفین نوجوانی،  و گروه مرفین + استرس استفاده شد. در گروه استرس، زاده‌ها به مدت 14 روز، روزانه 3 ساعت از مادرشان جدا شدند. گروه مرفین به مدت 10 روز (40-31 روزگی) دوزهای افزایشی مرفین از دوز 2/5 تا 25 میلی گرم به کیلوگرم دریافت کردند. آزمون میدان باز، ماز بعلاوه مرتفع، و ماز y بترتیب برای بررسی فعالیت حرکتی، رفتارهای شبه‌اضطرابی و حافظه کاری حیوانات استفاده شد.یافته‌ها: فعالیت حرکتی گروه مرفین با کنترل تفاوت معنی‌داری نداشت. گروه مرفین در هر دو جنس، مدت زمان بیشتری را در مرکز میدان باز در مقایسه با گروه کنترل سپری کرده و اثرات رفتاری پایدار شبه‌اضطرابی تا دوره بزرگسالی داشت. حافظه‌ کاری در هر دو گروه مرفین و گروه مرفین + استرس در هر دو جنس در مقایسه با گروه کنترل دچار اختلال شد.نتیجه‌گیری: استرس محرومیت از مادر و سوء مصرف مواد در دوران نوجوانی اثرات ماندگاری بر بروز رفتارهای شبه‌اضطرابی دارد. بلوغ سیستم عصبی می‌تواند تحت تاثیر این عوامل محیطی سوء در دوران تکاملی قرار گیرد و متحمل تغییرات رفتاری پایدار و اختلالات شناختی گردد.

permanent effects of maternal deprivation stress and adolescent morphine exposure on anxiety-like behaviors and working memory in male and female rats

background and aim: experience of separation from mother can cause lasting changes in brain structure. meanwhile, exposure to opioids in adolescence can affect cognitive abilities. in this study, effects of maternal deprivation stress and exposure to morphine in adolescence on anxiety-like behaviors and working memory were evaluated in adult rats.methods: male and female wistar rats including control, maternal deprivation stress (str), receiving morphine (morphine) in adolescent, and morphine with stress (mor + str) group were selected. in the str group, the offspring was separated from their mothers 3 hours/day for 14 days. morphine group received increasing doses of morphine from 2.5 to 25 mg/kg for 10 days (31-40 postnatal day). open field test, elevated plus maze and y maze were used to investigate locomotor activity, anxiety-like behaviors and working memory of animals, respectively.results: there was no significant difference in locomotor activity between morphine and control groups. morphine group in both sexes spent more time in center of the open field compared to control group, and unlike the mor + str group, had stable anti-anxiety behavioral effects until adulthood. working memory was impaired in both morphine and mor + str groups in both sexes compared to control group.conclusion: maternal deprivation and substance abuse have lasting effects on occurrence of anxiety-like behaviors during the developmental period of adolescence. maturation of the nervous system can be affected by these adverse environmental factors and underwent permanent behavioral changes and cognitive disorders.