ساختارشکنی روایت‌گری شخصیت زنان در شاهنامه و متون بازنویسی (مطالعه موردی: آثار بازنویسی شده آتوسا صالحی برای نوجوان)

شاهنامۀ فردوسی که هویت و منش ایرانی و انسانی را در خود دارد، از مهمترین آثاری است که مورد توجه اغلب بازنویسان و بازآفرینان قرار گرفته است.هدف پژوهش حاضر بررسی ساختارشکنانه روایت‌گری شخصیت زنان در شاهنامه و متون بازنویسی شده به روایت آتوسا صالحی است. در بررسی ساختار شکنانه، بازنویس با تغییر مرکز و محوریت ساخت اثر کهن، روایت جدید و تازه‌ای ارائه می‌دهد. در این تحقیق نشان داده می‌شود که چگونه حضور راوی مطلق و همه چیزدان در داستان‌های بازنویسی شده کم رنگ و نوعی تغییر و ساختارشکنی در روایت زنان از طریق جابجایی مرکزیت و محور روایت (از نظام کلاسیک و کنش مدار به نظام و گفتمان احساس مدار) ایجاد شده است. مهم‌ترین مساله برای بررسی ساختار شکنانه، استفاده از تقابل‌های نهفته در متن است؛ تقابل عشق و عاطفه با حماسه و جنگ از برجسته‌ترین تقابل این بازنویسی است. روش تحقیق به شیوه‌ توصیفی - تحلیلی و شیوه گردآوری اطلاعات به صورت بررسی اسناد کتابخانه‌ای است. نتایج پژوهش نشان داد که صالحی با روایتی خلاق و با استفاده از تقابل حماسه، جنگ و عشق، روایتگری متفاوتی از زنان شاهنامه و ابعاد تازه‌ای از شخصیت آن‌ها ارائه کرده است. جایی که شخصیت‌هایی چون گردآفرید، منیژه، جریره، شهرناز و... حضور موثر و برجسته‌تری در روایت نسبت به متن اصلی دارند و ویژگی عاطفی و صلح جوی آن‌ها بر روحیه جنگاوری و حماسی‌‌شان غلبه دارد. گفتمان شخصیت ها در متنبازنویسی بُعد عاطفی به خود می گیرد و متن از نشانه معناشناسی کلاسیک و کنش مدار بهسمت نشانه معناشناسی شوِشی و احساس مدار پیش می رود.

deconstructing the narration of women's characters in the shahnameh and rewritten texts (case study: atusa salehi's rewritten works for teenagers)

the shahnameh of ferdowsi, which contains the iranian and human identity and character, is one of the most important works that has been the focus of most rewriters and re-creators. the aim of the present study is to examine the deconstructive narrative of women's characters in the shahnameh and the rewritten texts narrated by atusa salehi. in the deconstructive study, the rewriter presents a new and fresh narrative by changing the center and centrality of the old work.this study shows how the presence of the absolute and omniscientnarrator in the rewritten stories is weak and a kind of change anddeconstruction in the women's narrative is created by shifting thecenter and axis of the narrative (from the classical and action-oriented system to the emotion-oriented system and discourse). the most important issue for deconstructive study is the use of hidden contrasts in the text; the contrast of love and emotion with epic and war is one of the most prominent contrasts in this rewriting. the research method is descriptive-analytical and the method of data collection is the study of library documents. the results of the research showed that salehi, with a creative narrative and using the contrast of epic, war and love, has presented a different narrative of the women of shahnameh and new dimensions of their personalities. where characters such as gordafarid, manijeh, jarireh, shahrnaz, etc. have a more effective and prominent presence in the narrative than in the original text, and their emotional and peaceful nature prevails over their warlike and epic spirit. the characters' discourse in the rewritten text takes on an emotional dimension, and the text moves from the sign of classical and action-oriented semantics to the sign of sheveshi and emotion-oriented semantics.