معرفی یک ژانر کهن: بزمارزم

انواع ادبی در ایران بیشتر با ژانرهای اروپایی شناخته می شود و در این زمینه، اهتمام بسیاری از پژوهشگران به انطباق این ژانرها بر متون فارسی محدود شده است؛ درحالی که ژانرها ویژگی‌های ذاتی ندارند، بلکه متشکل از مجموعه صفاتی هستند که به‌صورت متراکم در آثار معیّنی گرد آمده‌اند. بنابراین در چنین رویکردی، کار محقق بررسی ویژگی های ساختاری آثاری است که «در یک طبقه ژانری» قرار می گیرند. در این مقالهبه‌روش توصیفی تحلیلی برمبنای رویکرد ژانری و مطالعه روایت شناسی، ویژگی های معرِف یک نوع در شش منظومه از قرن پنجم تا یازدهم هجری استخراج و بررسی شده است. براساس داده های این متون، یکی از انواع ادبی فارسی با نام پیشنهادی «بزمارزم» روایتی منظوم از کردار های پهلوانی و عاطفی قهرمانِ پهلوان و بزرگ بانویی جنگجو در قالب مثنوی است که با انگیزه عشق زمینی دوسویه پدید می آید و به پایان مطلوب (وصال/ سلطنت) خاتمه می یابد. این نوع از ساختمان روایی، قالب بیانی، ارکان روایت، شخصیت پردازی، انواع کنش، راوی، مخاطب روایی و شیوه نقل تقریباً مشابهی برخوردار است. باوجود ویژگی های ساختاری منحصربه‌فرد، تصور می‌شود «بزمارزم» یکی از گونه های تعریف ناشده شعر کلاسیک فارسی است که به‌رغم شباهت های ظاهری که شاید با دیگر انواع داشته باشد، مشخصات فرمی و محتوایی خاصی دارد که آن را از دیگر انواع مشابه متمایز می کند.

Introduction an Ancient Genre: Bazmarazm

Genres in Iran are more widely known with European literary forms. In this regard, the effort of many researchers focus on the adaptation of European genres to Persian texts; while genres have no inherent characteristics, Rather they consist of a set of characters that have gathered densely assembled in certain works. Thus, in such an approach, the researcher’s job is to examine the structural features of works that Placed in a genre class. In this paper, through descriptiveanalytic method and Based on the genre approach and narrative study, the defining features of a genre have been studied in six poetries from the fifth to the eleventh centuries. According to the data of these texts, one of the genres of Persian literature with the suggested title Bazmarazm: poetic narrative of the many epic and romantic behaviors between champion and lady from the family of elders that it leads to marriage . This Literary type has Similar features in narrative Form, expression form, elements of narration, characterization, types of action, narrator, Narratee and Narrative Strategy. Despite its unique structural features, we think Bazmarazm is one of the undefined genres of classical Persian poetry which in spite of the obvious similarities it may have with other genre; but this genre has the particular Structural and content features that it distinguishes of the other similar genres