an investigation about demonstration of countries in upper secondary schools’ textbooks of iran based on van dijk’s discourse analysis approach

The purpose of research was to investigate the representation of countries in the upper secondary school textbooks of iran education system based on van dijk’s discourse analysis. the data collection method was documentary by examining primary sources (seven textbooks) and secondary sources. the findings of research reveal that the authors of selected textbooks are aware of the ways of reproducing power in the discourse, by highlighting their identity successively implement the process of producing and understanding ideological discourse and dominate the minds of students through this language structure. another finding showed the author’s use of words, sentences, and numerous paragraphs to create all the negative aspects of others. another finding is that it is rare to find a positive attribute for the people of a country in the selected textbooks, unless the said country has a history of struggle, war, domination and colonization in relation to one of the western countries. however, it is difficult to find a word praising industrial, technological, social, scientific achievements or progress of a country in the selected textbooks. according to the findings and in order to increase the highlighting of the positive characteristics of &other& and reduce the negative view of other cultures, societies and countries; it is suggested to curriculum planners and authors of school textbooks in iran to make fundamental changes in the content of textbooks.

بررسی نمایش کشورها در کتب درسی دوره متوسطه دوم ایران بر مبنای رویکرد تحلیل‌ گفتمان وندایک

پژوهش حاضر از نظر ماهیت از نوع تحقیقات کیفی مبتنی بر تحلیل گفتمان است. جامعه پژوهش شامل کلیه کتب دوره متوسطه دوم و شیوه نمونه گیری هدفمند بود . روش جمع آوری داده ها ، اسنادی (ازطریق بررسی منابع اولیه و منابع ثانویه ) و روش تجزیه و تحلیل داده ها تحلیل گفتمان وندایک می باشد. یافته های پژوهش مبین آن است که مولفان با اگاهی از شیوه های بازتولید قدرت در گفتمان و با برجسته سازی هویت &خود & فرایند تولید و درک گفتمان ایدئولوژیک را به صورت متوالی عملی می کنند و از طریق این ساختار زبانی بر اذهان مخاطبان سلطه می یابند. دیگر یافته پژوهش آشکار ساخت مولفان با استفاده از واژه ها ، جملات ، و پاراگراف های متعدد همه وجوه منفی &دیگری& را برجسته می سازند . هم چنین آنان در راستای در هم شکستن وجهه & دیگری & نزد فراگیران جوان تلاش می کنند معایبی را که کشورهای استعمارگر سابق مخفی ساخته یا کشورهای مستعمره قبلی از آن بی خبر هستند ، برملا سازند. دیگر یافته پژوهش اینکه بندرت می توان صفت مثبتی برای مردمان یک کشور در کتب منتخب پیدا نمود مگر اینکه کشور مذکور دارای سابقه مبارزه ، جنگ ، سلطه و مستعمره گی در رابطه با یکی از کشورهای غربی باشد. یافته جالب توجه دیگر اینکه به سختی می توان واژه ای در ستایش پیشرفت های صنعتی ، تکنولوژیکی ، اجتماعی ، یا علمی یک کشور در کتب درسی منتخب پیدا کرد. با توجه به یافته های پژوهش به برنامه ریزان درسی و مولفان کتب مدارس در ایران تغییر اساسی در محتوی کتاب های درسی - با عنایت به مدنظر قرار دادن تحولات جهانی و در راستای افزایش برجسته سازی ویژگی های مثبت &دیگری& و کاهش نگاه منفی به سایر فرهنگ ها ، جوامع و کشورها - پیشنهاد می گردد.