یادگیری در مورد پس‌ زمینه‌های نابرابر اقتصادی – اجتماعی و کاهش انصاف درک‌ شده از شایسته‌ سالاری: یک مطالعه تجربی

باورهای شایسته‌ سالارانه اغلب به‌عنوان توجیه نابرابری مورد استناد قرار می‌گیرند، بدون این‌که به پس‌زمینه‌های آن توجه شود. بر این اساس، هدف پژوهش حاضر بررسی تاثیر آگاهی و یادگیری‌ها نابرابری‌های پس‌زمینه بر ادراک از منصفانه‌بودن استخدام شایسته‌سالارانه است. به این منظور در مجموع، 894 نفر از دانشجویان 12 دانشگاه به‌روش دردسترس انتخاب شدند و در سه مطالعه تجربی شرکت کردند. در مطالعه اول، 317 دانشجو در دو گروه به‌صورت تصادفی قرار گرفتند و تاثیر شرایط بدون اطلاعات و اطلاعات نابرابر پس‌زمینه بر سه متغیر یادشده بررسی شد. نتایج براساس آزمون تی مستقل، نشان داد اطلاعات نابرابر پس‌زمینه، باورها در مورد انتخاب شایسته‌سالارانه را تعدیل می‌کند و اندازه اثر بسیار قوی (1.434) بین دو گروه را نشان می‌دهد. در مطالعه دوم، 264 نفر شرکت کردند که در چهار وضعیت قرار گرفتند (بدون اطلاعات، اطلاعات نابرابری پس‌زمینه، اطلاعات مزیت پس‌زمینه، و اطلاعات معایب پس‌زمینه)، و در مطالعه سوم، 313 نفر شرکت کردند که در سه گروه (بدون اطلاعات، اطلاعات نابرابری پس‌زمینه هدفمند، و اطلاعات نابرابری پس‌زمینه عمومی) قرار گرفتند. نتایج تحلیل چندمتغیره تک‌راهه در مطالعات دوم و سوم نشان داد که مشارکت‌کنندگان با اطلاعات نابرابری پس‌زمینه در همه حالات، ادراک از فرصت‌های برابر، منصفانه بودن نتایج و فرایند استخدام شایسته‌سالارانه را تعدیل می‌کنند. در نهایت، پژوهش حاضر به‌دنبال این نیست که بیان کند شایسته‌سالاری مفید نیست و نباید اجرا شود، بلکه پیشنهاد می‌کند شاخص‌های شایسته‌سالارانه باید بازبینی شود و پس‌زمینه افراد با توجه به متغیرهای روان‌شناختی و عملکردی آنان مدنظر قرار گیرد و صرفاً بر دستاوردهای فردی که گاهی اوقات حاصل توانمندی افراد نیست، تکیه نشود.

learning about socio-economic inequality and reduced perceived fairness of meritocracy: an experimental study

meritocratic beliefs are frequently invoked to justify inequality without accounting for individuals’ socio-economic backgrounds. this study aims to examine how awareness of background inequalities influences perceptions of fairness in meritocratic hiring practices. a total of 894 students from 12 universities were selected through convenience sampling and participated in three experimental studies. in the first study, 317 students were randomly assigned to two groups to assess the impact of no information versus unequal background information on three key variables. independent t-test results indicated that knowledge of background disparities significantly moderated beliefs about meritocratic selection, with a very strong effect size (1.434) between the groups. in the second study, 264 participants were divided into four conditions (no information, background inequality information, background advantage information, and background disadvantage information). in the third study, 313 participants were divided into three groups (no information, targeted background inequality information, and general background inequality information). one-way multivariate analyses in both the second and third studies revealed that participants who received information on background inequalities showed moderated perceptions regarding equal opportunity, fairness of outcomes, and the meritocratic hiring process. this research does not argue against the utility of meritocracy, but rather suggests that meritocratic criteria should be reassessed to consider individuals’ socio-economic backgrounds, including psychological and functional variables. reliance solely on individual achievements, which may not always reflect true ability, is questioned.