واکاوی اخلاق اسلامی حق‌مدار در فرایندهای مدیریت منابع انسانی (تاملی بر رهنمودهای امام علی «علیه‌السلام»)

اخلاق، موضوع مهمی در حوزه مدیریت منابع انسانی است، به‌گونه‌ای که پیامدهای حاصل از توجه به اصول اخلاقی در سازمان، مثبت بوده و افراد بسیاری را به سوی خود جلب کرده است. از این‌رو، در پژوهش حاضر، تلاش شده است تا اصول مبنایی اخلاقی در چهار فرایند مدیریت منابع انسانی («جذب و استخدام»، «آموزش و توسعه»، «نگهداشت» و «به‌کارگیری») به دست آید. در جریان پژوهش، با مراجعه به متون نهج‌البلاغه و غررالحکم و دررالکلم، به‌عنوان متونی برگرفته از فرازهایی حکمت‌انگیز از سخنان گرانقدر حضرت علی «علیه‌السلام»، برای بررسی اخلاق حق‌مدار تلاش شد. از این‌رو، در طول مسیر پژوهش، با استفاده از تحلیل منطقی، اصل مبنایی اخلاق، «حُسن، زیبایی و نیکویی» در نظر گرفته شد و برای هرکدام از فرایندهای مدیریت منابع انسانی، یک اصل منطقی و مبنایی استخراج شد که به‌منزله مبنایی برای کاخ استدلالی پژوهش حاضر، به شمار می‌روند. براین اساس، اصول منطقی استخراج‌شده مربوط به هرکدام از این فرایندها، به‌ترتیب عبارت‌اند از: «انتخاب افراد دارای پتانسیل نیکویی»، «زمینه‌سازی در جهت رشد پتانسیل‌ها»، «ارتقا و توسعه عزت نفس» و «شایسته‌سالاری و تناسب». درواقع، حاصل کار این پژوهش، دستیابی به اصول منطقی است که براساس آن‌ها، سیستم اخلاقی مدیریت منابع انسانی حق‌مدار، قابل تعریف است.

analysis of right-oriented islamic ethics in human resource management processes (reflection on the guidelines of imam ali (as))

ethics is a significant topic in the field of human resource management, as the outcomes of adhering to ethical principles in organizations have been positive and have attracted many individuals. therefore, this study aims to derive the fundamental ethical principles across four human resource management processes: “recruitment and selection”, “training and development”, “retention”, and “deployment”. in the course of the research, references were made to the texts of nahj al-balagha, ghurar al-ḥikam wa durar al-kalim, which are derived from inspirational passages in the speeches of imam ali (pbuh), to explore rights-based ethics. using logical analysis throughout the research, the foundational ethical principle of &goodness, beauty, and virtue& was considered. for each human resource management process, a logical and fundamental principle was extracted, serving as the foundation for the reasoning of this study. accordingly, the logical principles identified for each of these processes are as follows: &selecting individuals with potential for virtue&, &creating opportunities for the growth of potentials&, &promoting and developing self-esteem&, and &meritocracy and suitability&. the outcome of this research is the identification of logical principles that define a rights-based ethical system in human resource management.