تحلیل علل جرایم اقتصادی ایران در پرتو نظریه‌های جرم‌شناسی اقتصادی

اقتصاد رکن مهم هر کشور است. هریک از ارکان سیاسی، فرهنگی و علمی کشور به گونه‌ای به وضعیت اقتصادی وابسته است. در مقابل، جرایم اقتصادی مانع دستیابی دولت‌ها به اهداف ملی می ‏شوند، جریان عمومی امور را به مخاطره می‌اندازند و به‌ طور مستقیم امنیت کشورها را متاثر می‏ کنند. در ایران جرایم اقتصادی، به ‌خصوص در سال‌های اخیر، اقتصاد کشور را بیشتر به چالش کشیده و به مرز بحران رسانده است. گسترش این جرایم نشانه‌ عدم موفقیت در پیشگیری و حتی مبارزه با جرایم اقتصادی است.‌ بنابراین به روش تحلیلی ‏ توصیفی سعی شده است علل بروز جرایم اقتصادی، با در نظر گرفتن عوامل فردی مرتکبین و عوامل محیط داخلی و خارجی، شناسایی و با نظریه‌های جرم‌شناسی اقتصادی تطبیق داده شود تا زمینه برای پیشگیری اثربخش از این جرایم فراهم آید. دستاوردهای تحقیق حاکی از آن است که عوامل فرهنگی، ساختار نظام اقتصادی، ضعف قوه مقننه در تدوین سیاست‌های کلان و ضعف سیاست‌های اجرایی قوه مجریه، همچنین برخورد ضعیف کیفری در سالیان متمادی از یک سو و عوامل خارجی مانند اِعمال تحریم‌ها از سوی دیگر موجب ایجاد بستر و فرصت‌های جرم‌زا و گسترش جرایم اقتصادی در ایران شده است.

َAnalysing the Causes of Economic Crimes in Iran, in light of Economic Criminology Theories

Abstract Economy is considered as a crucial and decisive element of any country. Other major elements including political, cultural and scientific also depend on the economic status.  As in the case of Iran, Economic crimes, especially in recent year, have worsen, thus posing greater challenge for the disordered economy, dragging it to chaotic abyss. Meanwhile, the increasing rate of such crimes indicates that the prevention and combating of crimes have failed. Therefore, this research took advantage of an analyticaldescriptive method to identify and explain the causes of committing such crimes, taking personal characters of the perpetrators, as well as the internal and external factors into account.  Hence, comparing them with the theories of economic criminology to provide basis for effective prevention of such crimes.   The outcome of this research suggest that internal factors including cultural factors, economic system structure, legislative system’s failure in introducing the macro policies, the failure of government’s executive policies, also poor methods of criminal confrontation for many years on one hand, and international elements such as sanctions on the other hand have paved the way for opportunities of these crimes and have led to spread of economic crimes in the territory of Iran