مبانی فرهنگ‌نویسی دوزبانه‌ پویا از منظر ترجمه‌ فارسی به انگلیسی

هدف پژوهش حاضر طرح مبانی فرهنگ‌نویسی دوزبانه‌ پویا از رهگذر شناسایی و تحلیل چالش‌هایی بود که بر سر راه ترجمه از فارسی به انگلیسی می‌تواند پیش‌روی مترجم قرار بگیرد. منبع گردآوری و ثبت داده‌ها، پایگاه اینترنتی شهر خبر بود. جملاتی در ده زمینه‌ اخبار سیاسی، ورزشی، اقتصادی، استخدامی، فناوری، هنری، پزشکی، حوادث، گردشگری و فرهنگی در بازه‌ زمانی اول فروردین تا سی و یکم اردیبهشت سال 1402 مورد بررسی قرار گرفتند. در مجموع، واژه‌های تشکیل‌دهنده‌ صد جمله (ده جمله از هر زمینه) به‌صورت مجزا ترجمه شدند. 231 چالشِ ترجمه شناسایی و تحلیل شد که در هفت دسته قرار گرفتند. مبنای ترجمه‌ واژه‌ها، فرهنگ بزرگ یک‌جلدیِ فارسی-انگلیسی پیشرو آریان‌پور (آریان‌پور کاشانی، 1389) بود. یافته‌های پژوهش نشان داد که در ترجمه‌ فارسی به انگلیسی بیشترین مشکلات در وهله‌ اول مربوط به همایندهای دستوری با فراوانی 44 درصد و در وهله‌ دوم مربوط به فعل سبک با فراوانی 22 درصد است. چالش‌های مربوط به همایندهای واژگانی، اصطلاحات فرهنگی، کسره‌ اضافه، گروه‌ها و گروه‌های اصطلاحی در رتبه‌های سوم تا هفتم قرار گرفتند. نتایج پژوهش حاضر می‌تواند به‌عنوان معیاری برای فرهنگ‌نویسی دوزبانه‌ پویا در زبان فارسی مطرح شود.

the basics of active bilingual lexicography from the viewpoint of persian into english translation

the purpose of the present research was to outline the basics of active bilingual lexicography by identifying and analyzing the challenges that may be faced by a translator on the way of translation from persian into english. the source of data collection was shahr-e khabar website. sentences in ten fields of political, sports, economic, employment, technology, art, medicine, events, tourism and cultural news were analyzed in the period of march 21st to may 21st, 2023. in total, the words of one hundred sentences (ten sentences from each field) were translated separately. 231 translation challenges were identified and analyzed, which were classified in seven categories. the basis for translation of the words was the aryanpur’s progressive persian-english dictionary, one-volume (aryanpour kashani, 2010). the findings of the research showed that in persian into english translation, the most problems are firstly related to grammatical collocations with a frequency of 44% and secondly related to light verbs with a frequency of 22%. challenges related to lexical collocations, cultural terms, genitive markers, phrases and idiomatic expressions were ranked third to seventh. the results of the present study can be used as a criterion for active bilingual lexicography in persian.