واکاوی مسائل زنان شاهنامه در خانواده‌های مادرسرپرست

در شاهنامه فردوسی خانواده های زیادی به همراه فرزندان خود حضور دارند که برخی از آن ها به دلیل نبود پدر، جزو خانواده های مادرسرپرست به شمار می روند. حضور این خانواده ها در داستان های شاهنامه، علی رغم اسطوره ای، پهلوانی و یا تاریخی بودن آن ها، زمینه ای مناسب برای مطالعات میان رشته ای جهت شناسایی و ریشه یابی مسائل و مشکلات این گونه خانواده ها فراهم ساخته است. پژوهش حاضر با شناسایی این فرصت، سعی کرده است با استفاده از روش تحقیق کیفی و تحلیل داده ها به روش توصیف فراوانی و فراوانی درصدی از نوع تاریخی، ضمن معرفی خانواده های مادرسرپرست در شاهنامه به این پرسش که چه تعداد از خانواده های مادرسرپرست در زندگی با شکست مواجه شده اند و علل و عوامل این شکست چه بوده است، پاسخ دهد. نتیجۀ این بررسی نشان داد تعداد خانواده های مادرسرپرست در شاهنامه با فراوانی 11.76%، با گزارشی که مرکز آمار ایران در سال 1390 از تعداد خانواده های مادرسرپرست ارائه داده (12%) نزدیکی معناداری دارد. همچنین مشخص شد خانواده هایی که توسط پدر طرد و یا ترک شده بودند بیشتر از خانواده هایی که با مرگ پدر مواجه شده بودند دچار آسیب شده اند. از عوامل دیگر شکست در خانواده های مادر سرپرست، ازدواج مجدد مادر و فرزندآوری او از همسر دوم و نیز نبودن مادر در کنار فرزند و عدم حمایت او از فرزند شناسایی شد.

analysis of mother-headed family issues in ferdowsi's shahnameh

in firdausi’s shahnameh there are numerous families with their siblings where in the absence of father، the mother takes the responsibility. the presence of these families regardless of their mythological، heroic، or historical backgrounds has paved the way for interdisciplinary researches to recognize and unearth their issues and predicaments.considering the significance of this issue، the present research is an attempt to introduce mother-headed families in shahnameh، and answer the question of what issues and problems these mother-headed families have encountered in shahnameh which has led to their failures relying on qualitative data analysis and frequency of historical data.the results of this study shows that the number of mother-headed families in shahnameh with a frequency of %11.76 is significantly close to the report provided by the statistics center of iran in 2011 of the number of mother-headed families (12%). it was also found that families who were rejected or abandoned by their fathers were more affected than those who lost their fathers. other causes of failure in the mother-headed families were identified as the mother remarrying and having children with her second spouse،as well as the mother's absence from the child and her lack of support for the child.