خوانش مرزبان نامه طبق نظریۀ تبادلی پیتر بلاو

پیتر بلاو یکی از نظریه پردازان مکتب مبادله بود که تلاش داشت نظریه ای را بپروراند که تلفیقی از رفتارگرایی و واقعیت گرایی اجتماعی باشد. هدف بلاو، فهم ساختار اجتماعی بر پایة تحلیل فراگردهای اجتماعی حاکم بر روابط میان افراد و گروه ها بود. تاکید بلاو بر فراگرد تبادل است که به نظر او بیشتر رفتارهای بشری را جهت می دهد و بر روابط میان انسان ها و نیز روابط گروه ها تسلط دارد. بررسی آثار نویسندگان در هر عصر و دوره ای و در هر ملتی، بیانگر نوع نگاه و اندیشة آن ها نسبت به محیط اطراف و مسائل اجتماعی، سیاسی، اقتصادی و ... است. در این پژوهش که به روش توصیفی - تحلیلی و بر پایة منابع کتابخانه ای نگاشته شده است؛ داستان های مرزبان نامه، به عنوان یکی از آثار داستانی ادب کلاسیک، از منظر نظریة تبادل اجتماعی بلاو، مورد بررسی قرار خواهندگرفت تا به این پرسش پاسخ داده شود که شخصیت های داستانی در دو گروه رعیت و پادشاه، در این اثر در طی چه فرایندی از مبادلات اجتماعی در مقابل یکدیگر، رفتار خود را جهت می دهند؟ نتایج حاکی از آن است که از نگاه نویسندة این اثر داستانی، تصاویر گوناگونی از رفتار اجتماعی شخصیت ها به عنوان افراد یک جامعه آشکار می شود که ساختار مبادله، باعث سامان دهی آنها گشته است؛ سامان هایی نیرومند که هرچند در سطح فردی نمایان است، اما در ورای آن، یک ساختار قدرتمند نهفته است که خود را در فراگرد مبادله میان اعضای جامعه نشان می دهد.

marzban-name reading based on peter blau's exchange theory

peter blau، as one of the exchange theory theorists، tried to develop a theory integrating behaviorism ad realism. blau’s goal was to understand the social culture based on the social processes ruling the relations between individuals and groups. blau stressed the exchange process as he assumed it directs human behaviors more and dominates the relationships among human beings and those of the groups. analyzing the authors’ works in every period and in every nation suggests their attitude and mindset about the environments surrounding them and the social، political، economic issues and ... . the present study performed by descriptive-analytical method and based on the library references، the fables and stories of marzban-name viewed as one of the social classical literature fictions، will be analyzed via the perspective of blau’s social exchange theory so that to be able to answer this question as to “through what process of social exchanges the fictional characters in the two groups called the peasant and the king direct their behavior against each other in their work? “the results indicate that as the author of this fiction believes، various images emerge from the characters’ social behavior as the people of a society where the exchange structure has organized them; some powerful systems، though visible at an individual level، beyond which there is a robust hidden structure displaying itself in the exchange process among the society members.