بازنمود «دیگری» در شعر عارف قزوینی و میرزاده عشقی از منظر نظریۀ پسااستعماری

مطالعات پسااستعماری رویکردی بین رشته ایی است که در دهه های گذشته گسترش فراوان داشته است. این مطالعات به طور مشخص در حوزۀ ادبیات و تولیدات فرهنگی به واکاوی و نقد بازنمودهای گفتمان پسااستعمار در دوران پسااستقلال می پردازد. در این حوزة مطالعاتی، مفاهیم پسااستعماری همچون اروپامحوری، جنسیت، فرودست، دیگری، نژادگرایی و گفتمان شرقشناسی، در دو مقولة کلی استعمارگر و استعمارزده واکاوی می شود.این مقاله با استفاده از روش توصیفی- تحلیلی و براساس استقرا از مجموعه اشعار عارف قزوینی و میرزاده عشقی و با تکیه بر نظریات پسااستعماری به بررسی بازنمود دیگری در شعر آن ها پرداخته و از منطر گفتمان پسااستعماری، نشان می دهد که این شاعران چگونه در برابر دوگانه سازی گفتمان استعماری، به بازیابی هویت خودی در برابر دیگری سازی غرب پرداخته اند و در عین مبارزه با استعمارگران، گاه با متوسل شدن به ناسیونالیسم باستانگرایی افراطی، در شناخت مقاصد استعمار مدرن دچار اشتباه شده اند که نتیجه اش به سود استعمار و استبداد و تحکیم پایه های قدرت او تمام شده است.

the representation of the other in the poetry of aref qazvini and mirzadeh eshqi in the light of postcolonial approach

post-colonialism is an interdisciplinary approach that has been developed extensively during recent decades. these studies search and criticize manifestations of discourse of post-colonialism in the era of post-independence specifically in literary as well as cultural products. in this field of study، post-colonial concepts such as euro-centrism، gender، inferior، the other، racism and orientalist discourse، are analyzed in two general categories of colonizer and colonized. based on the post-colonial theories، this article examines the representation of “the other” in the poems of two important poets of the constitutional period (mirzadeh eshqi and aref qazvini) and in the light of the post-colonialism discourse، the research shows how these poets deal with the duality of the discourse of postcolonialism and regain the identity of “self” against western making of “the other”. it is also investigated that in their struggle with colonizers، theses poets are at times influenced by radical nationalistic medievalism which misled them in the modern colonialist goals and has ultimately resulted in the double strengthening of the colonizers، the oppressors and the hegemonic power.