تحلیل تقابل طریقت و شریعت در گفتمان شناسیِ انتقادی اسرارالتوحید ابوسعید بر اساس نظریة «تبیینِ» نورمن فرکلاف، با تکیه بر هژمونی قدرت و کرامت

از آنجایی که روش تحلیلِ گفتمانِ متنهای تاریخی وادبی می‌تواند منجر به هویت یابیِ اثرگردد، لذا این مقوله را می‌توان، حاصل ظهور نظریه‌های پساساخت گرایانه و پسامدرنیته دردهۀ 60 و70 میلادی درنقد نابسامانی‌ها و ناخشنودی‌های انسان مدرن دانست. تحلیل گفتمان انتقادی، روابط بین زبان، قدرت وایدئولوژی است که فرکلاف آنرا درسه سطح «توصیف، تفسیر، تبیین» مورد پژوهش قرار می‌دهد. در آن زمان سه مرکز مهم قدرت وجود داشت که عبارت بودند از:1.حکومت(قدرت رسمی و حاکمان غزنین)، .فقهای معروف عصر (اهل شریعت)، 3.صوفیان یا مشایخ(اهل طریقت). این سه قدرت هرکدام درتقابل با دیگری سعی بر قدرت نمایی داشتند. اهل شریعت باتکیه بر کتاب و سنت و با ابزار عقلی و با زبان ارجاعی به تقابل می‌پردازد واهل طریقت با تکیه بر کشف و شهود با ابزار انقطاع امور دنیوی و با زبان ادبی ترغیبی. این پرسش مطرح میشود که چه عاملی باعث می‌شود که در پایان این ماراتن نابرابرقدرت، ابو سعید پیروز میدان می‌شود. فرکلاف در جمع بندی سطح «تبیینِ» خود، سه پرسش را مطرح می‌سازد که عبارتند از: «عوامل اجتماعی، ایدئولوژی و تاثیرات»، که مبنای این پژوهش می‌باشد. در این پژوهش سعی بر آن داریم تا رابطه زبان و قدرت و ایدئولوژی ابوسعید را درسطح مذکورمورد پژوهش قرار دهیم؛ و در پایان به این نتیجه می‌رسیم که ابوسعید با قدرت کلام برخواسته از ایدئولوژی وکرامت خویش، بردو مرکز اصلی قدرت فائق می‌گردد. این پژوهش به روش توصیفی تحلیلی و کتابخانه ای به شیوۀ کیفی کار شده است.

analyzing the opposition of shariat and tariqat based on the hegemony of power and dignity in the critical discourse of asrar al-tawheed based on norman fairclough's explanation theory

basically, famous and legendary personality of sheikhs have distinct them from other sufism and gnosis claimant. originally the main reasons for abo saeed's fame are his greatnesses that cause the claimant to respect this big man of gnosis history. up to here many mystic profession man have spoken about his greatness. one of the clear greatness of abo saeed is achieving profession trough the seven steps of behavior so this subject has made legislators hostile to him. when he entered to neyshabur, hold sufi meetings and spoke in meetings so that participants excited to listen to him. these sessions and his popularities and attractiveness became the background of the enmity of legislators who imagined abo saeed's popularities reduce their influence to people and government. as far as some persons like ishagh kerami and ghazi saeed held a meeting against abo saeed which resulted to write a letter for the ghazni lord against him. this contrast resulted to discourse between two cases of society. ferclaf believe that his explanation dells with the relationship between discourses and power relations. based on the ferkelaf' theory this study is an attempt to show power of speech and discourse in abo saeed's greatness. he attracts followers by the power of his words which originates from his dignity. this research is based on the documentary library method in a qualitative way, which analyzes and explains the findings after collecting the documents and data.