رمز و رازهای نبرد اسفندیار با ارجاسب

در فرایند گذر از دوران اسطوره به حماسه، شاهد دگرگونی هایی در مظاهر اساطیری هستیم به طوری که در اسطوره، با تقابل ایزد و اهریمن روبرو هستیم اما این ثنویت، در نمود حماسی خویش، ساختاری منطقی می یابد و به تقابل پهلوان ایرانی با پادشاهی انیرانی مبدل می گردد. اسطورۀ اژدهاکشی یکی از این موارد است که در شاهنامه، نسج و نمودی حماسی می یابد؛ آن گونه که در اساطیر، اژدها یا موجودی اهریمنی موجب نابودی و سترونی زمین می گردد تا این که فرّۀ ایزدی، این اژدها یا اهریمن را شکست می دهد و موجب باروری زمین می گردد اما در حماسۀ رویارویی اسفندیار با ارجاسب اژدهاصفت، پهلوان به دین به عنوان فرّۀ ایزدی موجب شکست اژدها یا اهریمن شده و پهنۀ زمین را از سترونی و خشک سالی می رهاند. این پژوهش به شیوۀ توصیفی تحلیلی در پی اثبات اژدها بودن ارجاسب در خان هفتم اسفندیار و رویارویی پهلوان ایرانی با پادشاهی انیرانی در قالب تقابل ایزد و اهریمن است. در این حماسه، ارجاسب با اسارت خواهران اسفندیار به عنوان مظاهر باروری، موجب خشکسالی می شود. اسفندیار که نمودی ایزدی در اساطیر دارد با شکست ارجاسب اهریمنی موجب آزادسازی آب ها و سرسبزی زمین می گردد. لذا حماسۀ رویارویی اسفندیار با ارجاسب تورانی، شکل دگردیس یافتۀ اسطورۀ اژدهاکشی و تقابل خیر و شر به شمار می رود. بازکاوی ژرف ساخت داستان های شاهنامه ما را به شناخت بهتر بن مایه های اساطیر کهن ایرانی رهنمون می سازد.

the mysteries of esfandiar's battle with arjasb

in the process of transition from myth to epic, we see some changes in mythological manifestations such that in myth, we face the confrontation between god and demon, but this duality, in its epic appearance, takes a logical structure and converts into a confrontation between the iranian hero and the non iranian king. the myth of dragon slaying is one of these cases that takes epic texture in shahnameh; as in mythology, a dragon or a demonic creature causes the destruction and sterilization of the earth until glory of god defeats this dragon or the devil and causes the fertility of the earth. but in the epic of esfandiar's confrontation with draconian arjasb, zoroastrian hero as the essence of god defeats the dragon or the devil, and saves the earth from sterility and drought. this descriptive analytical study seeks to prove that arjasb is a dragon in the seventh khan of esfandiar and that the iranian hero confronted the non iranian kingdom in the form of a confrontation between god and the devil. in this epic, arjasb causes the drought of the earth by imprisoning the esfandiar's sisters as manifestations of life and fertility. esfandiar, who has a divine appearance in mythology, defeats devilish arjasb and causes the liberation of water and the greenness of the earth. hence, it can be said that the epic of esfandiar's confrontation with turani arjasb is a transformed shape of the myth of the dragon slaying and the confrontation of good and evil. an in depth review of shahnameh stories leads us to a better understanding of the themes of ancient persian mythology.