>
Fa   |   Ar   |   En
   تاثیر اوضاع سیاسی اجتماعی بر غم‌گرایی در دیوان ناصرخسرو  
   
نویسنده آقایی فرد علی ,حسنی جلیلیان محمدرضا ,حیدری علی
منبع تفسير و تحليل متون زبان و ادبيات فارسي (دهخدا) - 1403 - دوره : 16 - شماره : 60 - صفحه:89 -111
چکیده    مضامین دیوان ناصرخسرو آمیخته با حسرتی عمومی و همیشگی هستند. مسالۀ این پژوهش چرایی غلبه غم‌گرایی در اشعار اوست. بدین منظور به روش توصیفی تحلیلی مضامین دیوان این شاعر بررسی و تحلیل شده است. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که برجسته‌ترین علل گرایش او به حزن و اندوه، اوضاع اجتماعی و سیاسی آشفتۀ عصر بوده است. آشفتگی‌هایی از قبیل فساد، استبداد و کژروی‌های حکام، انحرافات و ریاکاری‌های منفعت‌جویانۀ فقها به موازات بی‌خبری‌های عوام، سبب گشته‌ است ضمیر پرسشگر و روح ناآرام ناصرخسرو آزرده و به غم‌گرایی متمایل شود. یکی از پیامدهای مهم این شرایط، بدبینی ناصرخسرو به کلیت زندگی و به‌تبع آن شکل‌گیری نوعی غم‌گرایی افراطی و زاهدانه در ضمیر او بوده است. او همچنین در خلال شکایات، گاه با ایجاد فضاهای ملی‌گرایانه اما تاریک و حزن‌آلود، غم‌گرایی را عامدانه به ‌مثابۀ ابزاری برای تحریک مخاطبان برای اصلاح انحراف های اجتماعی به کار گرفته است.
کلیدواژه ناصرخسرو، دیوان ناصرخسرو، شرایط سیاسی اجتماعی، غم، غم‌گرایی
آدرس دانشگاه لرستان, گروه زبان و ادبیات فارسی, ایران, دانشگاه لرستان, گروه زبان و ادبیات فارسی, ایران, دانشگاه لرستان, گروه زبان و ادبیات فارسی, ایران
پست الکترونیکی heydari.a@lu.ac.ir
 
   the effect of social and political condition on disconsolation of naserkhosrow's poetry  
   
Authors aghaei fard ali ,hasani jalilian mohammad reza ,haydari ali
  
Keywords naser khosrow ,naser khosrow divan ,socio political conditions ,sadness ,disconsolation
 
 

Copyright 2023
Islamic World Science Citation Center
All Rights Reserved