بررسی آیین کشورداری از دیدگاه شاهنامه (بر مبنای اندرزنامه ها ،قبل و بعد از اسلام)

شاهنامۀ فردوسی بزرگ ترین اثر حماسی زبان فارسی و درکنار حماسه‌های ملل دیگر، نظیر ایلیاد و ادیسه، جزو معدود حماسه‌های مشهور جهان است. فردوسی، شاهنامه را در یکی از بدترین شرایط اجتماعی مردم ایران، یعنی زمانی که هویت ملی آنان از جانب اقوام بیگانه مورد تهاجم قرار گرفته بود، سرود و به تعبیر خود «عجم» را با این «پارسی» زنده کرد. شاهنامه افسانه و ساخته و پرداختۀ ذهن فردوسی نیست؛ بلکه تاریخ اساطیری ایران است که پیش از او در «خدای نامک»‌ها ثبت شده بود. متناسب با موضوع مقالۀ حاضر. فردوسی در خلال معرفی اسطوره‌ها و حماسه‌های ایرانی، آیین کشورداری و راه و رسم زندگی معنی دار را به مردم ‌می‌آموزد. گذشته از خداینامک‌ها، با رویکردی بینامت نی، ردّپای پندنامه‌ها هم در این اثر پیداست و دیده ‌می‌شود که فردوسی، به مثابۀ انسانی بخرد، فرصت بهره گیری از تجربه‌هایی را که در اندرزنامه‌ها، در عباراتی گزیده و به صورت گزینه گویی فشرده شده، از دست نمی‌دهد و بدین ترتیب بر غنای شاهنامه ‌می‌افزاید. در این مقاله برآنیم که شیوه‌های حکم رانی را از دید فردوسی و با تکیه بر تاثیرپذیری اش از پند نامه‌ها، که اینک بسیاری از آن‌ها در دست نیست، به اقتصار بررسی کنیم. در این مقاله داده‌های تحقیق با روش کتاب خانه ای به دست آمده و با استفاده از روش تحلیل توصیف شده است. و حاصل کار نشان ‌می‌دهد که فردوسی به نگه داشت پیوند میان گذشته‌های درخشان ایران با روزگار تباه عصر خویش و رهایی مردم از بی هویتی سخت پای بند بوده است.