ویژگی کارکردهای زبان در سورئالیسم و شطحیات صوفیه

زبان در شطحیات عرفا ویژگی‌های منحصر بفردی دارد و می‌توان آن را از نظرگاه‌های گوناگون مورد بررسی قرار داد. پاره‌ای از متون صوفیه را که در حال وجد و بی‌خویشی بر زبان عرفا جاری شده اصطلاحا نثر مغلوب می‌نامند زیرا صوفی در حالت وجد اراده‌ای بر انجام افعال و بیان گفته‌های خود ندارد. می‌توان این نوشته‌ها را با ویژگی‌های مکتب سوررئالیسم سنجید. روش سورئالیست‌ها تلاشی است برای بیان آنچه در رویا دیده می‌شود و در عالم بیداری به زبان نمی‌آید. هدف این پژوهش این است تا به شیوه‌ای توصیفی-تحلیلی به این پرسش پاسخ دهد که کارکردهای زبانی در شطحیات عرفا تا چه اندازه با عنصر نوشتة خودکار و ویژگی‌های این شاخصه در سوررئالیسم هم‌سو هستند؟ بر همین ‌اساس این مقاله با بررسی چند نمونه از شطحیات خرقانی و بهاءولد و تکیه بر نظریة آندره برتون دربارة سورئالیسم و توضیح نوشتة خودکار در نقطه علیای آن، به این نتیجه می‌رسد که آنچه برتون در قرن بیستم از آن به‌عنوان سوررئالیسم یاد می‌کند، از دیرباز در شطحیات عرفا وجود داشته و می‌توان این وجه از کلام صوفیه در نثر را با خصوصیات نوشتة خودکار در سوررئالیسم منطبق دانست. آنجا که صوفی تلاش می‌کند تا با به‌کارگیری واژه‌ها در بستر یک گزاره، آنچه را در عالم وجد و رویا دیده است به زبان بیاورد.

linguistic functions in surrealism and sufi shathiyat

language has distinct characteristics in mystics' shathiyat that can be examinedfrom various angles. some sufi texts that are the result of words uttered by mysticswhile in ecstasy and a state of selflessness are referred to as unconscious prosebecause mystics have no control over their actions and speech while in ecstasy.such texts can be examined through the lens of surrealism. surrealism focuses onthe expression of things that occur in a dream and cannot be expressed inconsciousness. this descriptive-analytical study attempted to answer the question ofwhether or not the linguistic functions in mystics' shathiyat are compatible withautomatic writing elements in surrealism. to this end, some examples of shathiyatby kharaqani and bahâ walad were examined, with an emphasis on andré breton'snotions about surrealism and the description of automatic writing in its climax. thefindings revealed that what andré breton referred to as surrealism in the twentiethcentury was prevalent in the shathiyat of the mystics long ago, and this aspect ofsufism can be associated with automatic writing in surrealism. this is manifest insufi mystic's attempts to use words to express what is experienced during ecstasyand dream.