وجد در امهات متون منثور عرفانی قرون 4-6 (ه.ق)

وجد از جمله واردات غیبی است که با احداث صفاتی چون سرور، حزن، فرح و ترح موجب انقطاع سالک از استشعار به خود می‌شود. وجد در متون عرفانی با تعاریف متعددی نظیر غلبه حال، اصابت الم، آتشی افروخته و مانند این‌ها به کار رفته است. نظر به گستردگی تعاریف و مفاهیم وجد، در این پژوهش به روش توصیفی- تحلیلی و نیز اسناد کتابخانه‌ای به بررسی و طبقه‌بندی آن در امهات متون منثور عرفانی قرون (4-6) هجری قمری پرداخته شده است. نتایج بررسی نشان می‌دهد: وجد موهبتی الهی است که بی‌تکلف به دل آید و اکتسابی نیست. سیر بررسی مفهوم وجد بیانگر آن است که اسبابی زمینه دریافت این وارد غیبی را فراهم می‌کند و نیز شامل اقسام و مراتبی است که تعیین کننده درجه وجد واجدان و تقسیم آنان به مبتدی، متوسط و منتهی است. نمود و آثار وجد با توجه به قوّت و ظرفیت واجدان متفاوت بوده با خود پیامدهای معرفتی به همراه دارد.

ecstasy in the major categories of mystic prose texts centuries 4-6 (a.h.)

mystic terminology of ecstasy is among spiritual states and intimations from the unseen world which leads to the wayfarer's detachment from his self- consciousness by creating attributes such as happiness,sadness, delight, and grief. ecstasy in the mystic texts has been used in different definitions, including fit of ecstasy, hit of pain, illuminated fire, and so on (esābatalam). regarding the extensiveness of the definitions and concepts of ecstasy, in the present research, we have tried to study, analyze, and classify it in the mystic prose texts dated back to 4-6 (a.h.), using the descriptive analytical method, and library documents. the results of the study shows that ecstasy is a divine gift coming simply to the heart, and it is not acquisitive. the process of studying the concept of ecstasy shows that secondary causes provide the background of acceptance of this intimation from the unseen world, and that it includes types and hierarchy that determine the degrees of ecstasy of the men of ecstasy and devide them into beginners, the mediocre, and the transcendent (montahā). appearance and influences of ecstasy differ concerning the strength and containership of the men of ecstasy and have got mystic consequences.