«شیبو» نماد کهن الگوی «نقاب» در داستان عامیانۀ «جنیدنامه»

با توجه به این که داستان های عامیانه بهترین تجلی گاه کهن الگوها است، این مقاله، به تحلیل کهن الگوی «نقاب» در داستان عامیانۀ جنیدنامه می پردازد. جنیدنامه به روایت ابوحفص کوفی، داستان پهلوانی‌های پدربزرگ ابومسلم، جنید و ماجرای عشق سوزان او به رشیده و سرگشتگی‌های این دو دلداده و کامیابی نهایی آن ها است که به تولّد اسد، پدر ابومسلم می انجامد. این داستان در قالب افسانه پردازی های مردمی و به دور از وسواس های تاریخ نگاری دقیقِ علمی در زمینه هایی با بن مایه های عشقی، عاطفی، مذهبی، دینی و افسانه سازی، حول شخصیت های تاریخی نگاشته شده است. بر مبنای این تحقیق، که به روش توصیفی تحلیلی، کهن الگوی نقاب در جنیدنامه را مورد بررسی قرار می دهد شیبو، نیروی یاریگر و نزدیک ترین دوست قهرمان، «سایۀ» اوست که در تلاش برای رسیدن به خودآگاهی جنید و پیوستن به اتحاد و یگانگی روان او، با نقاب های انعطاف پذیر و انتخابی چون تغییر نام، شکل، زبان و دین یا دستاویز قرار دادن نقاب هایی مانند گریستن و سکوت، قهرمان را در عبور از موانع سفر یاری می کند. این نقاب های مثبت نه تنها سبب جعل فردیت نمی شود بلکه هم سویی در مسیر تفرد و به نوعی اتحاد با «خود» است. در این داستان، نوع دیگر نقاب که از آن به «اثر سایه» تعبیر می شود و با تعریف نقاب های غیرمنعطف مطابق است نمودی از سایۀ درونی، سیاه و حیوانی قهرمان است که در قالب کلاغی سیاه ظاهر می شود و قهرمان با در آغوش کشیدن و قبول این بعد منفی ناخودآگاه، خود را به کمال فردیت و یگانگی می رساند. هدف این مقاله بررسی نمودهای هر دو نوع نقاب، منعطف و غیرمنعطف در شخصیت شیبو است تا نشان دهد چگونه شخصیت داستان با استفاده از نقاب می تواند چرخۀ فردانیت را به کمال برساند.

shibo symbolizes the archetype of mask in the folktale of jonaidnameh

given that folktales are the best manifestation of archetypes, in this article, thearchetype of mask in the folktale of junaidnameh has been analyzed.junaidnameh narrated by abu hafs kufi is the story of the heroism of abumuslim's grandfather, junaid, and the story of his love for rashideh and theconfusions of these two lovers and their ultimate success which leads to the birth ofassad, the father of abu muslim. this story is in the form of folktales and awayfrom the obsessions of accurate scientific historiography in areas with love,emotional, religious, religious, and mythological themes, it is written aroundhistorical figures. based on this research, which descriptively analytically examinesthe archetype of the mask in junaidnameh shibo, the acting force and the closestfriend of the protagonist his shadow that helps the protagonist in reaching selfconsciousness,joining unity of the psyche and uses flexible and selective maskssuch as changing the name, color, language, and religion and masks such as crying,thinking, and silence. these positive masks not only do not deviate individuationbut also, cause alignment on the individuation path and unity with ego. the othertype of the mask that is called the effect of the shadow anconcurredre with thedefinitions of inflexible masks is a representation of inner, dark, and animal shadowof the protagonist that is appeared in the form of the black raven and the protagonistreaches individuation and unity by accepting of negative aspect the selfconsciousness.the purpose of this article is to examine the manifestations of bothtypes of masks, flexible and inflexible in shibo‟s character to show how thecharacter of the story can complete the cycle of individuality by using the mask.