بررسی نجوم احکامی، نجوم و صور فلکی در دیوان امیر معزی

یکی از راه‌های تکامل شعر و تنوع‌بخشی به مضامین آن، استفاده شاعر از اصطلاحات علوم گوناگون ازجمله نجوم است. ایرانیان در گذشته، به کمک اختران و صورتهای فلکی، باورهای عامیانه‌ای را از نجوم احکامی در میان مردم رواج داده بودند که این امر به خاطر نشات گرفتن بخشی از فرهنگ و اساطیر آنان از اجرام آسمانی و صور فلکی ناشی شده بود. در این میان، شاعران به کمک علم نجوم احکامی و باورهای عامیانه، توصیفات زیبایی را در اشعارشان به کار بردند که نشان دهندۀ آگاهی آنان از این علم بوده است. امیر معزی از شاعرانی است که باورهای عامیانه و اجرام آسمانی را با صور فلکی در دیوان شعرش مورد استفاده قرار داده است تا با نگرشی خاص به این مضامین، ادبیات را با علم نجوم درهم آمیزد. وی صورت‌های فلکی و گرایش‌های ذهنی عامه دربارة آن‌ها را در دیوان شعرش به کار می‌گیرد و زیباترین تعبیرها را می‌آفریند. معزی با برخورداری از اطلاعات نجومی مطابق زمان خود، اقدام به بیان و توصیف آنها می‌کند و بسیاری از تشبیهات نجومی خود را بر اساس تصاویر ذهنی‌ای که از اجرام آسمانی داشته، به وجود آورده است و بسان هنرمندی زبردست می‌کوشد تا میان مردم و عناصر آن، پیوندی شاعرانه برقرار سازد. این پژوهش با روش تحلیل و توصیف ابیات، به شیوة کتابخانه‌ای صورت گرفته است تا ضمن بررسی علم نجوم احکامی و باورهای عامیانۀ شکل‌گرفته پیرامون آن، صورتهای فلکی به کار گرفته شده با ویژگی‌های آنان را در دیوان شعر امیر معزی مورد ارزیابی قرار داده‌ایم.

the study of judgmental astronomy, and constellations in amir mo'azi's divan (poetry collection)

one of the ways in which poetry evolves and diversifies its contents is the poet's use of terms from various sciences, including astronomy. in the past, the iranians, with the help of astrologers and constellations, had spread popular beliefs about astronomy among the people, which was due to the origin of part of their culture and mythology from celestial bodies and constellations. in the meantime, poets, with the help of astronomy, rulings and popular beliefs, used beautiful descriptions in their poems, which showed that they were aware of this science. amir moezzi is one of the poets who has used folk beliefs and celestial bodies with constellations in his poetry collection to combine literature with astronomy with a special approach to these themes. he uses constellations and popular mental tendencies about them in his poetry collection and creates the most beautiful interpretations. moezzi, having astronomical information according to his time, expresses and describes them and has created many of his astronomical similes based on the mental images he has of celestial bodies, and as a brilliant artist, he strives to be among the people and its elements. , to establish a poetic connection. this research has been done by the method of analyzing and describing verses in a library research so that while examining the science of astronomy and the popular beliefs formed around it, we have evaluated the constellations used with their characteristics in amir moezi's poetry collection.