تحلیل حوزه‌ها و روندهای پژوهشی در زنجیره تامین دیجیتال

در سال‌های اخیر، تحولات دیجیتال تاثیر چشم‌گیری بر فرآیندهای زنجیره تامین داشته‌اند و موجب گسترش دامنه تحقیقات در این زمینه شده‌ است. شناخت حوزه ها، موضوعات جدید و روند تحقیقاتی زمینه زنجیره تامین دیجیتال می تواند کمک شایانی به پژوهشگران این حوزه نماید. پژوهش حاضر به‌منظور شفاف‌سازی ساختار مفهومی زنجیره تامین دیجیتال و شناسایی روندهای پژوهشی و حوزه‌های کلیدی مرتبط انجام شد. در این راستا، با استفاده از مرور نظام‌مند ادبیات مقالات علمی نمایه‌شده در پایگاه‌های معتبر گردآوری شدند. پس از غربالگری اولیه و اعمال معیارهای مشخص، مجموعه نهایی مشتمل بر مقالات منتخب استخراج گردید و سپس با استفاده از تحلیل کتاب‌سنجی و تکنیک‌هایی مانند تحلیل هم‌رخدادی و تحلیل زوج‌کتاب‌شناختی مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد که پژوهش‌ها در حوزه زنجیره تامین دیجیتال به تدریج رشد یافته و تمرکز بر فناوری‌هایی همچون اینترنت اشیا، بلاک‌چین و هوش مصنوعی و همچنین مباحث مرتبط با پایداری، تاب‌آوری و همکاری دیجیتال افزایش یافته است. هشت خوشه مفهومی مشخص در این حوزه شناسایی گردید که نشان‌دهنده ابعاد فنی، عملیاتی، سازمانی و انسانی زنجیره تامین دیجیتال بودند. نوآوری این پژوهش در ترکیب تحلیل کتاب‌سنجی با مرور نظام‌مند و بررسی 425 مقاله، به شناسایی خوشه‌های مفهومی جدید و ارائه تصویری جامع‌تر از ابعاد فناورانه، سازمانی و انسانی زنجیره تامین دیجیتال انجامیده است. در مجموع، نتایج این مطالعه ضمن ارائه درک بهتری از روندهای پژوهشی، چارچوبی جامع برای پژوهشگران، سیاست‌گذاران و مدیران صنعت فراهم نمود تا جهت‌گیری‌های پژوهشی و کاربردی آینده خود را دقیق‌تر تنظیم نمایند.

analysis of research domains and trends in the digital supply chain

in recent years, digital transformations have significantly influenced supply chain processes, leading to an expansion of research in this field. identifying the domains, emerging topics, and research trends within the digital supply chain can greatly assist scholars working in this area. this study aims to clarify the conceptual structure of the digital supply chain and identify its research trends and key domains. to this end, a systematic literature review was conducted, collecting scientific articles indexed in reputable databases. after initial screening and applying specific criteria, a final set of selected articles was extracted. these articles were then analyzed using bibliometric analysis techniques, including co-occurrence and bibliographic coupling analyses. the results revealed a gradual growth in digital supply chain research, with increasing focus on technologies such as the internet of things, blockchain, and artificial intelligence, as well as themes related to sustainability, resilience, and digital collaboration. eight conceptual clusters were identified, reflecting the technical, operational, organizational, and human dimensions of digital supply chains. the novelty of this study lies in combining bibliometric analysis with a systematic review of 425 articles, which has led to the identification of new conceptual clusters and the provision of a more comprehensive picture of the technological, organizational, and human dimensions of the digital supply chain. overall, the findings of this study offer a comprehensive framework that enhances understanding of research trends and supports researchers, policymakers, and industry managers in aligning their future academic and practical directions more effectively.