تبیین رابطه کیفیت زندگی شهری با رفتارهای زیست‌محیطی در شهر رشت

بیان مسئله: امروزه بروز بحران‌ها و مشکلات زیست‌محیطی در جهان، باعث توجه و اهمیت بیشتر به رفتارهای حامی محیط‌زیست شده است. این در حالی است‌که محیط زیست سالم و ذخیره منابع طبیعی اساس تامین سلامت و رفاه انسان‌ها و ضامن بقای نسل‌های آتی است، لذا شناخت عوامل موثر بر رفتارهای زیست‌محیطی شهروندان ضروری به‌نظر می‌رسد.هدف: هدف از پژوهش حاضر، مطالعه رابطه کیفیت زندگی شهری با رفتارهای زیست‌محیطی شهروندان است.روش: روش تحقیق توصیفی - تحلیلی و برای گردآوری اطلاعات، از روش‌های اسنادی و ابزار پرسشنامه استفاده شده است. جامعه آماری تحقیق را کلیه شهروندان بالای 18 سال شهر رشت شامل 484967 نفر تشکیل می‌دهند. حجم نمونه از طریق فرمول کوکران 384 نفر و به روش نمونه‌گیری خوشه‌ای چندمرحله‌ای توزیع گردید. تجزیه و تحلیل داده‌ها با استفاده از نرم‌افزارهای spss و amos و آزمون‌های آماری همبستگی پیرسون و مدل‌سازی معادلات ساختاری انجام گردید.یافته‌ها: یافته‌های پژوهش بیانگر آن است که بین کیفیت زندگی شهری و مولفه‌های آن (احساس بهزیستی، احساس رضایت از زندگی در اجتماع، استانداردهای شهروندی و منزلت نقشی) با رفتارهای زیست‌محیطی شهروندان همبستگی معنی‌دار مستقیمی وجود دارد؛ به‌طوری‌که با افزایش کیفیت زندگی شهری، رفتارهای زیست‌محیطی شهروندان نیز ارتقاء می‌یابد.نتیجه گیری: رفتارهای زیست‌محیطی شهروندان تحت تاثیر عوامل مختلفی قرار دارد که کیفیت زندگی شهری مطابق یافته‌های پژوهش حاضر یکی از عوامل است که تاثیر زیادی بر آن دارد. بنابراین در سیاستگذاری‌های شهری لازم است به این عامل توجه شود. یافته‌های پژوهش بیانگر آن است که کیفیت زندگی شهری و مولفه‌های آن با رفتارهای زیست‌محیطی شهروندان همبستگی مستقیمی دارند؛ به‌طوری‌که با افزایش میزان کیفیت زندگی شهری، رفتارهای زیست‌محیطی شهروندان نیز مسئولانه‌تر و متعهدانه‌تر می‌شود. نتایج نشان داد که کیفیت زندگی به عنوان یک متغیر مهم در تعیین رضایت‌مندی و خوشبختی افراد، تاثیر چشمگیری بر نگرش‌های آنان دارد. افرادی که در یک محیط با کیفیت زندگی مناسب زندگی می‌کنند، معمولاً به شکل مثبت‌تری به جوامع خود و محیط‌زیست اطراف نگاه می‌کنند. آن‌ها احتمالاً بیشتر به ارزش‌های زیست محیطی توجه می‌کنند و به عنوان شهروندان مسئول، نقش فعّال‌تری در حفاظت از محیط زیست و پایدارسازی منابع طبیعی دارند.

studying the relationship between urban quality of life and environmental behaviors in rasht

introduction: environmental injustice occurs when a group of people, especially marginalized and vulnerable groups, are more exposed to environmental risks and hazards than others, such as pollution, climate change, and natural disasters. in addition to affecting their health, livelihood, and quality of life, this is, according to an interpretation by solomonian and ragiro, a product of flawed systems and processes that cause social injustice, such as exploitation, oppression, and elite dominance, in a vicious circle. it affects the environment, biodiversity, and ecosystem services (solomonian and ruggiero, 2021). also, solutions such as improving adaptation and flexibility against the effects of climate change cause social inequalities in turn (ku, 2021). in recent years, to resolve such conflicts between the urban environment and social justice, a concept with the term fair urban environment has been formed, which refers to the fair distribution of environmental resources and opportunities among city residents (chiarini et al, 2021; arisyowati et al, 2023; tsigdinos et al, 2023; yang et al, 2020; vázquez et al, 2023; zhu et al, 2023; gerike et al, 2022). a review of the existing theoretical literature in the field of fair urban environment shows that although this category is considered from different perspectives, including public access to green spaces (aristyowati et al, 2023; yang et al, 2020; vázquez et al, 2023; zhu et al, 2023 ), air quality and urban transport (chiarini et al, 2021; gerike et al, 2022; tsigdinos et al, 2023), the impact of climate change (bayón et al, 2023; fiack et al, 2021; ku et al, 2021), health and well-being status (shamasunder et al, 2022; branis et al, 2012; jennings et al, 2016; jephcote et al, 2013; kamel et al, 2014; morelli et al, 2019; romero et al, 2013; shamasunder et al, 2023; solomonian et al, 2021; yang et al, 2022), and social participation (buechler et al, 2020; cohen et al, 2012; cutts et al, 2009; d’souza, 2019; de jeude et al, 2016 ) has been studied, but still, there are no uniform and specific criteria for its definition and evaluation. this makes the results of different studies in this field not comparable and a comprehensive and critical view of the current situation is not obtained. considering the importance and challenges in this field, the main question of this research is how to relate social justice and the quality of the urban environment to the conceptual explanation of the fair urban environment. urbanization researchers will also be shownmethodology: meta-analysis is a method that is used to study various methods and achievements of previous research focused on a specific topic to achieve a summary of theoretical perspectives and study dimensions and possible gaps in that field. the meta-analysis method can lead the researcher to an evaluative framework for use in the field of study and provide the necessary background for expanding concepts and theories or completing previous methods and discovering research interests (higgins green, 2011). in this method, first, a sufficient statistical population of valid previous research is searched and collected by a precise and repeatable algorithm, and then the separate and combined content analysis is performed using appropriate analytical tools (borenstein et al, 2020; ioannidis, 2017). in this research, the same method has been used using cma 3.7 software and the version equipped with python scripts. in this regard, the keywords of social justice and quality of the urban environment were searched separately in the title section of the science direct database between 1990 and 2023, and the result was 4955 and 5000 scientific and research articles, respectively.