بررسی رابطه بین ویژگی‌های غیرکالبدی فضای باز مجتمع‌های مسکونی با سلامت روان سالمندان (مورد پژوهی: مجتمع‌های مسکونی شهر اصفهان)

مقدمه: سالمندی از مهم‌ترین مراحل زندگی انسان است که با تغییرات و محدودیت‌های جسمی و روانی زیادی همراه است. پژوهش ها حاکی از آن است که بیماری‌ها و اختلالات روانی، اضطراب، افسردگی، ترس از تنهایی و ... در این دوره شیوع بیشتری دارد و شخص را با چالش‌هایی جدی مواجه می‌کند. پژوهش حاضر در پی آن است تا رابطه بین ویژگی‌های غیرکالبدی فضای باز مجتمع‌های مسکونی با سلامت روان سالمندان را در شهر اصفهان مورد بررسی قرار دهد.روش تحقیق: این پژوهش از نوع پژوهش‌های کاربردی و روش تحقیق آن برگرفته از راهبردهای کمی در قالب شیوه همبستگی است. مولفه‌‌های غیرکالبدی فضای باز به روش‌های اسنادی و تحلیل محتوا و از مطالعات پیشین استخراج شد. گردآوری اطلاعات با استفاده از مشاهده و پرسشنامه محقق‌ساخته به صورت بسته و باز انجام و به کمک آزمون t تک نمونه‌ای و تحلیل عاملی رابطه بین ویژگی‌های غیر کالبدی فضای باز مجتمع مسکونی با سلامت روان سالمندان بررسی شد. نتایج و بحث: یافته‌های پژوهش نشان می‌دهند که بین مولفه‌های غیرکالبدی تعاملات اجتماعی، آسایش و امنیت و فعالیت‌ها با سلامت روان سالمندان در هر سه مجتمع مسکونی منتخب، رابطه مثبت و معناداری وجود دارد.نتیجه‌گیری: با توجه به یافته‌های تحقیق چنین به نظر می‌رسد که بین انواع الگوهای طراحی فضای باز مجتمع مسکونی با امکان برقراری ارتباط میان ساکنین و بالا رفتن میزان صمیمیت آنها رابطه وجود دارد. الگوهای مختلط و محیطی دارای تاثیری مثبت و الگوی نواری تاثیر منفی بر این موضوع دارد. مکان یابی فضای باز در ورودی ساختمان یا پشت ساختمان نیز بر این موضوع تاثیرگذار است. این موضوع در خصوص امکان استفاده از محوطه در فصول مختلف سال نیز صدق می کند. همچنین میزان تعاملات اجتماعی و صمیمیت میان افراد بر احساس آسایش محیطی و رضایت آنها از فضای باز مجتمع مسکونی موثر ارزیابی می‌شود.

investigating the relationship between the non- physical properties of open space in residential complexes with the mental health of the elderly (a case study: isfahan residential complexes)

purpose: the present research tries to investigate the relationship between the non-physical characteristics of the open space of residential complexes and the mental health of the elderly in isfahan city.research method: this research is an applied one. its research method is derived from quantitative strategies in the form of correlation. the non-physical components of open space were extracted from previous studies using documentary methods and content analysis. the data was collected by observation and an author- made questionnaire. factor analysis and one sample t- test were used to investigate the relationship between the non- physical characteristics of residential complexes open space and the mental health of the elderly.findings: the findings of research show that there is a positive and meaningful relationship between the non- physical components of social interactions, comfort and security, and activities with the mental health of the elderly in three selected residential complexes.conclusion: according to the findings of the research, it seems that there is a relationship between the types of open space design patterns of the residential complexes with the possibility of communicating among the residents and increasing their intimacy degree. mixed and environmental patterns have a positive effect and the strip pattern has a negative effect on this issue. locating the open space at the entrance of the building or behind it also affects this issue. this issue also applies to the possibility of using the area in different seasons of the year. also, the extent of social interactions and intimacy among individuals is effective on the feeling of environmental comfort and their satisfaction with the open space of the residential complex.