اثرات زیست‌محیطی نانوذرات نقره (agnps) در موجودات آبزی و امکان انتقال سمیت این مواد به بدن انسان از طریق زنجیره غذایی

امروزه فناوری نانو به‌عنوان یکی از زمینه‌های مهم در تحقیقات مدرن به‌شمار می‌رود که با طراحی و سنتز ساختارهای ذرات از 1 تا 100 نانومتر سروکار دارند. یکی از فلزات مورد توجه طی سال‌های اخیر در حوزه فناوری نانو، نقره است. نانو ذرات نقره به‌دلیل خواص فلزی مانند رسانایی در صنایع مختلف و اثر ضدمیکروبی در علم پزشکی به‌طور گسترده استفاده می‌شود و رهاسازی آن در محیط‌های مختلف از جمله اکوسیستم‌های آبزی افزایش یافته است. بررسی منابع علمی مختلف نشان داد که نانوذرات نقره می‌توانند اثرات کُشنده‌ای مانند افزایش تنش اکسیداتیو، سمیت قلبی، سمیت عصبی، سمیت کبدی، سمیت خونی و آسیب دی‌ان‌ا در موجودات آبزی به‌ویژه ماهیان داشته باشند. علاوه بر این، انتقال نانوذرات نقره از طریق مصرف ماهیان به بدن انسان می‌تواند زمینه‌ساز مشکلات متعددی در رابطه با سلامت انسان باشد و نانوذرات نقره می‌تواند به دستگاه گوارش، عصبی، تولید مثل، ایمنی و دی‌ان‌ا آسیب بزند. با توجه به اهمیت اکوسیستم‌های آبی و نقش موجودات مختلف از جمله ماهیان در تامین امنیت غذایی انسان، پژوهش حاضر با هدف بررسی اثرات زیست‌محیطی نانوذرات نقره در اکوسیستم‌های آبزی و امکان انتقال سمیت این مواد به بدن انسان از طریق زنجیره غذایی در قالب یک تحقیق مروری انجام گرفت.

environmental effects of silver nanoparticles (agnps) on aquatic organisms and the potential transfer of their toxicity to the human body through the food chain

nanotechnology is a rapidly advancing field focused on the design, synthesis, and manipulation of materials at the nanoscale (1–100 nm). its applications span numerous sectors, including medicine, healthcare, food, cosmetics, environmental science, electronics, energy, and biotechnology. among nanomaterials, silver nanoparticles (agnps) have gained significant attention due to their excellent electrical conductivity and strong antimicrobial properties. as a result, their widespread industrial and medical use has led to a rapid increase in production and a growing risk of environmental release, particularly into aquatic ecosystems. aquatic environments play a critical role in ecological balance and human food security, especially through fish consumption. this review study examines the environmental effects of agnps on aquatic organisms and the potential transfer of their toxicity to humans via the food chain. evidence from scientific literature indicates that agnps can cause severe toxic effects in aquatic organisms, particularly fish, including oxidative stress, cardiotoxicity, neurotoxicity, hepatotoxicity, hematotoxicity, and dna damage. the accumulation of agnps in fish raises concerns about human exposure through dietary intake. in humans, agnp toxicity has been linked to adverse effects on multiple systems, including the digestive tract, lungs, liver, kidneys, nervous, reproductive, immune, and genetic systems, and may contribute to carcinogenesis. given the increasing global cancer burden, these findings highlight the importance of regulating agnp use. the results of this study can assist policymakers and environmental managers in minimizing ecological damage and preventing the transfer of agnp toxicity through the food chain.