بررسی شاخص‌های فاصله‌ای برآورد الگوی پراکنش مکانی گونه‌های دارویی ephedra major و hymenocrater calycinus در مراتع جنوب غرب بجنورد

افدرا و گل اروانه از جمله گیاهان درختچه ای و بوته ای مقاوم به شرایط خشکی هستند. این گونه ها نقش بسیار مهمی در حفاظت خاک، ارزش دارویی و علوفه ای در نواحی خشک ایفا می نمایند. این تحقیق به منظور بررسی شاخص های فاصله ای تعیین الگوی پراکنش گونه ای افدرا و گل اروانه در مراتع جنوب غرب بجنورد انجام شد. نمونه برداری پوشش گیاهی به روش سیستماتیک- تصادفی انجام شد، از این رو در هر واحد کاری 5 ترانسکت 100 متری مشخص شد. با استفاده از شاخص های فاصله ای ابرهارت، هینز، پیلو، مربع t، هاپکینز، هولگیت و جانسون و زیمر ارزیابی انجام شد. یافته ها نشان داد که غالب شاخص ها مورد بررسی الگوی پراکنش کپه ای را پذیرفتند، بنابراین می توان گفت که الگوی پراکنش مکانی افدرا و گل اروانه به صورت کپه ای است. نتایج نشان داد که شاخص های هولگیت و پیلو برای گونه افدرا و هاپکینز، هولگیت و پیلو برای گونه گل اروانه الگوی پراکنش مکانی را به صورت یکنواخت معرفی نمودند. به طور‌کلی، کاربرد الگوهای مکانی گیاهان در ارایه راهکارهای مدیریتی می‌تواند حاوی نکته‌ای مهم برای دست‌اندرکاران بخش‌های اجرایی احیای زیست‌بوم‌های طبیعی باشد که طرح‌های موفق احیا و اصلاح مراتع از الگوهای طبیعی که معمولا کپه‌ای است پیروی نمایند.

survey of distance indices to estimate the spatial distribution pattern of ephedra major and hymenocrater calycinus medicinal species in southwest rangelands of bojnord

ephedra major and hymenocrater calycinus are among the bushy and shrub plants resisting to drought conditions. these species have a very important role in soil protection, medicinal and forage value in arid areas. this research was conducted in order to investigate the distance indices to determine the species spatial distribution pattern of ephedra major and hymenocrater calycinus in the southwest rangelands of bojnord. vegetation sampling was done by systematic-random method, therefore, 5 transects of 100 meters were determined in each working unit. to collect information from the habitat, the nearest species and nearest neighbor distance method was used. evaluation was done by using distance indices of eberhart, hinez, pielou, t-square, hopkins, holgate and johnson and zimmer. the findings showed that most of the investigated indices accepted the clumped distribution pattern, so it can be said that the spatial distribution pattern of ephedra major and hymenocrater calycinus is clumped. results showed the uniform pattern of holgate and pielou indices for ephedra major species and hopkins, holgate and pielou indices for hymenocrater calycinus species. in general, the use of plant distribution patterns plays a significant role in choosing the appropriate sampling method, ecological interpretations and providing management approaches.