هوشمند سازی ساختار توزیع آب زراعی بر پایه مشارکت اجتماعی در کشاورزی برنج

باتوجه به بحران آب و چالش‌های مدیریت منابع آبی درکشاورزی، به‌ویژه درکشت برنج که نیاز آبی بالایی دارد، طراحی سیستم‌های هوشمند توزیع آب با مشارکت کشاورزان می‌تواند به بهینه‌سازی مصرف آب، کاهش تعارضات و افزایش بهره‌وری کمک کند. این پژوهش به دنبال بررسی راهکارهای فناورانه برای بهبود نظام توزیع آب با محوریت مشارکت ذینفعان در دو استان شمالی کشور است. محدوده مطالعاتی مورد بررسی در این پژوهش مناطق جلگه ای و مستعد کشت برنج در دو استان شمالی گیلان و مازندران است که در مجموع با 452.96 هزار هکتار سطح زیر کشت به عنوان اصلی‌ترین مناطق تولید کننده برنج در کشور محسوب می‌شوند و سهم آب مصرفی دو استان گیلان مازندران 47 درصد سهم کل کشور است. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، توصیفی-تحلیلی است که با رویکرد ترکیبی (کیفی-کمی) است. جامعه هدف شامل کشاورزان برنج‌کار، آبیاران محلی و مسئولان نظام توزیع آب در استان‌های گیلان و مازندران است که مزارع خود را با استفاده از روش های سنتی و آبیارهای محلی آبیاری می کنند. مقاله حاضر با تمرکز بر هوشمندسازی توزیع آب زراعی و با تکیه بر مشارکت اجتماعی کشاورزان برنج‌کاران، درصدد شناسایی چالش‌های موجود در سیستم توزیع آب و بررسی نقش فناوری‌های هوشمند‌ مانند iot، سنجش از دور و سیستم‌های مدیریت خودکار آب است. یافته‌ها نشان می‌دهد که مدیریت آب زراعی در این مناطق عمدتاً بر روش‌های سنتی استوار است و فناوری‌های نوین تنها در سطوح محدود و مزارع تحقیقاتی برای پایش مزارع برنج به کار گرفته می‌شوند. نتایج پژوهش حاکی از آن است که به‌کارگیری فناوری‌های هوشمند آبیاری توسط کشاورزان می‌تواند به مدیریت بهینه آب، در محدوده مطالعاتی کمک کند و ضمن جلوگیری از هدر رفت آن به مصرف متعادل سموم و کودها متناسب با نیاز واقعی مزارع بینجامد. این رویکرد علاوه بر بهره‌وری مزارع برنج نقش موثری در حفظ محیط‌زیست دارد .

smartening the agricultural water distribution structure based on social participation in rice farming

given the water crisis and challenges of water resource management in agriculture, especially in rice cultivation, which requires high water requirements, designing smart water distribution systems with farmers' participation can help optimize water consumption, reduce conflicts, and increase productivity. this research seeks to investigate technological solutions to improve the water distribution system with a focus on stakeholder participation in the two northern provinces of the country. the study area examined in this research is the plain areas suitable for rice cultivation in the two northern provinces of guilan and mazandaran, which are considered the main rice producing areas in the country with a total of 452,960 hectares of cultivated area, and the share of water consumed in the two provinces of guilan and mazandaran is 47% of the country's total share. this research is applied in terms of purpose and descriptive-analytical in terms of method, with a combined approach (qualitative-quantitative). the target population includes rice farmers, local irrigators, and water distribution system officials in the provinces of guilan and mazandaran who irrigate their fields using traditional methods and local irrigation. focusing on the smartization of agricultural water distribution and relying on the social participation of rice farmers, this article seeks to identify the challenges in the water distribution system and examine the role of smart technologies such as iot, remote sensing, and automated water management systems. the findings show that agricultural water management in these areas is mainly based on traditional methods, and modern technologies are used only at limited levels and in research farms to monitor rice fields. the results of the study indicate that the use of smart irrigation technologies by farmers can help in optimal water management in the study area and, while preventing its waste, lead to a balanced consumption of pesticides and fertilizers in accordance with the actual needs of the farms. in addition to the productivity of rice fields, this approach plays an effective role in preserving the environment.